Home (NL)
Nieuwe artikelen
Bijgewerkte artikelen
Nostradamus
Onderzoeksresultaten
Analyse kwatrijnen
Tweede Wereldoorlog
Discussieplatform
Publicaties
Lezingen
Interviews/recensies
Frans onderzoek
Web links
Contact
Gratis nieuwsbrief
Privacy / cookies
Redactioneel
top

NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Hoe zal deze oorlog eindigen? een belangwekkende en actueele beschouwing op grond der voorspellingen van Michel Nostradamus gegeven in "Les vrayes Centuries et Prophéties"; samengesteld uit de nagelaten geschriften van Jean François Pasteur (+) (Den Haag, 1940)
- T.W.M. van Berkel -

English version

 
Zie ook:
Goebbels en Nostradamus - psychologische oorlogvoering, Den Haag, 1940. In: In Europa Atlas, VPRO, Hilversum
 

Omslag "Pasteur"
"Pasteur"-1940

Dr. Paul Joseph Goebbels, van 1933 tot 1945 minister van Propaganda in nazi-Duitsland, had met betrekking tot 24 april 1940 in zijn dagboek geschreven dat "de Nostradamus-brochure" in Nederland en Zwitserland was verschenen en veel opzien baarde.[1] Op deze website wordt ervan uitgegaan dat Goebbels met de brochure die in Nederland verscheen, de Nederlandse versie heeft bedoeld van Was bringt das Jahr 1940? Die Antwort geben uns "Les vrayes Centuries et Propheties de Maistre Michel Nostradamus", een nationaalsocialistische tekst over Nostradamus, geschreven in november - december 1939 door Hans-Wolfgang Herwarth von Bittenfeld, prof. dr. Karl Bömer en Leopold Gutterer, leidinggevende ambtenaren, werkzaam op het Propagandaministerie. In die Nederlandse versie, getiteld Hoe zal deze oorlog eindigen? een belangwekkende en actueele beschouwing op grond der voorspellingen van Michel Nostradamus gegeven in "Les vrayes Centuries et Prophéties"; samengesteld uit de nagelaten geschriften van Jean François Pasteur (+), is als uitgiftejaartal het jaar 1940 vermeld.[2] Op deze website is deze versie aangeduid met de verkorte titel Hoe zal deze oorlog eindigen? en met de aanduiding "Pasteur".
Op 12 april 1940 had de Zwitserse astroloog Karl Ernst Krafft, die vanaf januari 1940 op basis van de Centuriën nationaalsocialistische propaganda zou gaan schrijven, vier exemplaren besteld van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Deze werden hem vanuit Nederland op 29 april 1940 toegezonden.[3] Uit gegevens van de VGB (Vereenigde Grafische Bedrijven), waar Hoe zal deze oorlog eindigen? werd gedrukt, kan worden afgeleid dat het drukken van deze brochure op 18 april 1940 was voltooid.
Volgens een rapport over de werkzaamheden van de afdeling Ausland van het Propagandaministerie in de periode 1 januari - 31 augustus 1940, opgesteld door dr. Ernst Brauweiler, hoofd van deze afdeling, werden tot eind augustus 1940 5.000 exemplaren gedrukt van een Nederlandse uitgave van een in acht talen vertaald Nostradamus-geschrift met een totale oplage van 83.000 exemplaren.[4] Op deze website wordt ervan uitgegaan dat in Brauweilers rapport onder andere de eerste oplage van Hoe zal deze oorlog eindigen? was vermeld, die in april 1940 in omloop was gebracht. Uit gegevens van de VGB kan worden afgeleid dat de oplage van Hoe zal deze oorlog eindigen? 5.175 exemplaren was. Na de capitulatie op 15 mei 1940 heeft de afdeling Ausland van het Propagandaministerie opdracht gegeven nog eens 3.000 exemplaren te vervaardigen.[5]
In de titel van Hoe zal deze oorlog eindigen? is verwezen naar Les vrayes Centuries et Prophéties. Dit is, zoals blijkt uit een opmerking op pagina 41, een verwijzing naar de kopie die de Fransman P.V. Piobb in 1938 heeft laten vervaardigen van de editie-Amsterdam-1668. In Was bringt das Jahr 1940? hebben Herwarth von Bittenfeld c.s. uit deze fotokopie een aantal Franstalige kwatrijnteksten overgenomen om de indruk te wekken dat zij deze kwatrijnteksten hebben vertaald en bestudeerd.

 

Willem Johan Ort, uitgever van Hoe zal deze oorlog eindigen?, en Arie Meijer Schwencke, eigenaar van de Vereenigde Grafische Bedrijven en drukker van Hoe zal deze oorlog eindigen?

Willem Johan Ort, 1924
Willem Johan Ort, 1924

Arie Meijer Schwencke
Arie Meijer Schwencke

De waarheid marcheert...
De waarheid marcheert...
W.J. Ort, Den Haag

Hoe zal deze oorlog eindigen? is uitgegeven door Willem Johan Ort. In 1940 was zijn boekhandel annex uitgeverij gevestigd in de Prins Hendrikstraat 84 in Den Haag.[6] Ort, geboren in Delft op 20 oktober 1881 als zoon van een kleermaker en overleden in Den Haag op 24 juni 1951, begon in 1918 samen met P. van Straaten een boekhandel in Den Haag onder de naam "Ort, Van Straaten". Deze boekhandel was een voortzetting van boekhandel M. van der Beek (Den Haag) en Van Straaten's Boekhandel (Rotterdam). In 1925 werd boekhandel "Ort, Van Straaten" voortgezet als W.J. Ort, Den Haag, een eenmanszaak. Op 15 juli 1936 vierde hij zijn veertigjarig jubileum als boekverkoper.
Orts boekhandel annex uitgeverij bestond tot in de oorlogsjaren. In 1946 ging het bedrijf over in handen van zijn zoon Johannes Jan Coenraad, die het voortzette tot 1964 en voor zover bekend geen uitgeversactiviteiten heeft ontwikkeld.
[7]
Arie Meijer Schwencke (Arie Meijer, geboren in Den Haag op 26 juli 1906; zich Arie Meijer Schwencke noemend, Schwencke was de meisjesnaam van zijn moeder), richtte in 1928 twee persbureaus op, die in het begin van de jaren '30 werden samengevoegd tot de NV Vereenigde Pers Bureaux (VPB). Nadat Hitler in 1933 aan de macht was gekomen, kreeg Meijer Schwencke contact met Otto Dietrich, Reichspressechef. Dit contact leidde tot drukopdrachten, kopij, propagandamateriaal en financiële steun van onder andere de Propaganda-Abteilung van de Wehrmacht en het door Geheimrat dr. Walther Heide geleide Auslandspressebüro, dat onderdeel was van de door Bömer geleide Abteilung IVb (Auslandspresse) van het Propagandaministerie, waar Herwarth von Bittenfeld werkzaam was. 
Meijer Schwencke, inmiddels ook eigenaar van de VGB (Vereenigde Grafische Bedrijven, een drukkerij), ging op zoek naar een "slapende" uitgeverij die door hem kon worden gebruikt om de bij de VGB vervaardigde propagandabrochures in omloop te brengen. Medio 1939 nam A. Storm van Leeuwen, één van zijn medewerkers, contact op met Ort, wiens bedrijf vrijwel stil was komen te liggen. Ort weigerde zijn bedrijf aan de VGB over te doen, maar leende zijn handelsnaam aan de VGB voor de uitgifte van een tiental door de VGB gedrukte pro-Duitse propagandabrochures tegen een vergoeding van f 100,- per titel. Op 28 december 1939 was het drukken voltooid van 10.000 exemplaren van De waarheid marcheert..., de eerste van deze brochures. De waarheid marcheert... was een vertaling van Das Oberkommando der Wehrmacht gibt bekannt...: Wahrheit und Lüge über die September-Feldzug 1939; auf Grund amtliches Material zusammengestellt (dr. Werner Robert Valentin Picht, Berlijn, 1939). Op 27 januari 1940 was het drukken voltooid van 5.000 exemplaren van de brochure Kan Engeland den oorlog winnen? - De Zeeoorlog en de neutralen. Deze brochure was een vertaling van één van de vier deeltjes in de serie Vår neutralität, geschreven door baron dr. Lage Fabian Wilhelm Staël von Holstein (Stockholm, 1939), die in het eerste kwartaal van 1940 de Duitse brochure van Herwarth von Bittenfeld c.s. in het Zweeds zou vertalen en in het tweede kwartaal van 1940 in het Engels. Staël von Holstein had Meijer Schwencke persoonlijk benaderd met het verzoek zijn brochure over Engeland in het Nederlands te vertalen en te verspreiden. Op 3 maart 1940 was het drukken voltooid van 5.000 exemplaren van
Tsjecho-Slowakije, slachtoffer der westersche mogendheden, geschreven door de Tsjechische kolonel Emanuel Moravec. Op 18 april 1940 was het drukken voltooid van 5.175 exemplaren van Hoe zal deze oorlog eindigen?
Ook na de capitulatie van Nederland op 15 mei 1940 verschenen op naam van Ort als uitgever pro-Duitse propagandabrochures, vervaardigd in het kader van zijn contract met Meijer Schwencke, zoals de brochure De ondergang van een imperium - over de "teloorgang" van het Engelse wereldrijk, een vertaling van Decline and fall of the British Empire (Robert Stephen Briffault, Praag, 1940), met een inleiding door Tobie Goedewaagen, voorzitter van de Raad van Voorlichting der Nederlandsche Pers en later secretaris-generaal van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten, de Nederlandse pendant van het Duitse propagandaministerie.
[8]
Op 5 mei 1945 kwam een einde aan de bezetting van Nederland. Op 17 mei 1945 werd Ort geschorst als boekhandelaar en uitgever wegens onwaardig gedrag tijdens de bezetting. De Zuiveringsraad van de Uitgeverij ontzette hem in 1946 een half jaar uit zijn beroep van uitgever.
In de persberichten in het Nieuwsblad voor den Boekhandel over Orts schorsing als boekhandelaar en uitgever staat niets over een eventueel lidmaatschap van de NSB of een nationaalsocialistische organisatie. Meijer Schwencke werd in juni 1946 gearresteerd. In een artikel in de editie van 18 april 1941 was naar hem verwezen in zijn hoedanigheid van SS-onderschaarleider. Vanwege malversaties was hij in 1942 bij de Duitsers in ongenade gevallen. Zijn bedrijven werden onder beheer gesteld. In 1943 ging hij werken voor de illegale krant Het Parool. Na de oorlog werkte hij enige tijd voor het Bureau Nationale Veiligheid, de voorloper van de BVD. Eind mei 1951 werd Meijer Schwencke veroordeeld tot 7 jaar en 6 maanden gevangenisstraf, waarvan 2 jaar en 2 maanden voorwaardelijk en onder aftrek van voorarrest (wat betekende dat hij in oktober 1951 zou worden vrijgelaten). Verder werd hij voor de duur van 20 jaar ontzet uit zijn beroep van directeur van persbureaus en uitgeverijen en werd f 25.000 van zijn vermogen verbeurd verklaard.
Volgens het dagboek van Goebbels was Brauweiler, het hoofd van de afdeling Ausland van het Propagandaministerie, verantwoordelijk voor het "onderbrengen" van de Nostradamus-brochure in de neutrale landen.
[9] Het woord "onderbrengen" betekent: het zoeken in het buitenland naar vertalers en naar drukkers en uitgevers die bereid waren de vertalingen van deze brochure te verspreiden. Noch uit het dagboek van Goebbels, noch uit de notulen van de geheime dagelijkse propagandabesprekingen op Goebbels' propagandaministerie blijkt welke ambtenaar van het Propagandaministerie Meijer Schwencke heeft benaderd om de Duitse grondtekst van Herwarth von Bittenfeld c.s. te laten vertalen in het Nederlands en uit te brengen in Nederland.

 

Samenstelling
In Was bringt das Jahr 1940? valt de tekst in twee delen uiteen: een ongetiteld deel over het leven en werk van Nostradamus en voorspellingen in de Centuriën die inmiddels vervuld zijn, en een deel, getiteld Gegenwart und Zukunft, waarin aandacht wordt besteed aan voorspellingen in de Centuriën die op de actualiteit en de toekomst betrekking hebben. In Hoe zal deze oorlog eindigen? valt de tekst uiteen in vier delen. Het voorwoord en het aanhangsel maken geen deel uit van Was bringt das Jahr 1940?.

"Berlijn"

"Pasteur"

Voorwoord bij het verschijnen van een actueele verklaring der voorspellingen van den grooten Franschen Ziener Michel Nostradamus

ongetiteld deel

Verleden, heden en toekomst op wonderbaarlijke wijze voorspeld door den Franschman Michel Nostradamus in zijn "Les vrayes Centuries et Prophéties"

Gegenwart und Zukunft

Hoe zal deze oorlog eindigen? Een antwoord op de vele belangrijke vraagstukken, die ons bezighouden, gegeven door "Les vrayes Centuries et Prophéties de maistre Michel Nostradamus"

Aanhangsel - Verklaringen

In het hiernavolgend overzicht is de inhoud van ieder deel samengevat en zijn, wanneer van toepassing, de corresponderende pagina's genoemd in Was bringt das Jahr 1940? ("Berlijn", de oorspronkelijke Duitse tekst), Sta nam donosi 1940? ("Belgrado"), Le profezie del Maestro Michele Nostradamus anno 1558 ("Genua"), Nostradamus spådomar om kriget ("Norab"-1940a), What will happen in the near future? ("Norab"-1940b), Que se passera-t-il entre le printemps 1940 et le printemps 1941 ("Rossier"- 1940b) en Što se dogadjalo i što će se dogoditi (Zagreb).


Voorwoord bij het verschijnen van een actueele verklaring der voorspellingen van den grooten Franschen Ziener Michel Nostradamus (p.5-6)
De (anonieme) vertaler zet in dit voorwoord uiteen dat hij in de nalatenschap van zijn overleden Franse vriend Jean François Pasteur een studie had gevonden over de profetieën van Nostradamus en dat hij met het publiceren ervan de miljoenen mensen wil helpen die gekweld worden door de vraag hoe de afloop zal zijn van de oorlog die is uitgebroken. 
Corresponderende teksten: geen.


Verleden, heden en toekomst op wonderbaarlijke wijze voorspeld door den Franschman Michel Nostradamus in zijn "Les vrayes Centuries et Prophéties" (p.9-23)
Nostradamus heeft het overlijden in 1559 van Henri II voorspeld. Korte beschrijving van het leven van Nostradamus. Nostradamus had onder het dak een kamer had ingericht waarin hij de Centuriën schreef. De oorsprong van de "ingevingen" die Nostradamus kreeg. Het bezoek van koningen aan zijn graf in de Franciscanerkerk in Salon. Nostradamus voorspelt tot in detail; hij heeft in een kwatrijn in de negende in de negende centurie de namen genoemd van generaal Montmorency en van de soldaat die hem in 1632 in Toulouse executeerde. Verder heeft Nostradamus de arrestatie in 1792 voorspeld van Louis XVI, de uitvinding van de luchtballon en aangelegenheden rond paus Pius VI. Nostradamus heeft een dozijn kwatrijnen gewijd aan Napoleon Bonaparte. Verder heeft hij voorspeld dat Napoleon III in Londen zou overlijden en heeft hij de manier voorspeld waarop koning Umberto van Italië bij een aanslag om het leven zou komen. Voorspellingen over de Eerste Wereldoorlog, het falen van de Volkenbond en de opkomst van Mussolini.
Corresponderende teksten:

"Belgrado" p.3-10 Voorspelling van de dood van een koning
Koning van de magie
Zijn voorspellingen en hun eigenschappen
Onthulling van de toekomst
Van Napoleon tot Umberto
De Wereldoorlog 1914-1918
"Berlijn" p.1-14
"Genua" p.5-15 Une terrible evento
Un maestro del regno della magia
Le profezie di Nostradamus et le loro caratteristiche
L'Avvenire svelato
De Napoleone Bonaparte a Re Umberto
Dalla guerra mondiale alle S.d.N. all'impresa etiopica
"Norab"-1940a p.7-26 hdst. II. Nostradamus debut
hdst. III. Fjärrskådaren utvecklas
hdst. IV. Hur kommo ingivelserna?
hdst. V. Fyra hundra års erfarenheter
hdst. VI. Spådomen om Ludvig XVI
hdst. VII. Profetior om Napoleon
hdst. VIII. Kung Umberto
hdst. IX. Nostradamus om världskriget
"Norab"-1940b p.6-43

hdst. II. A Dramatic Accident
hdst. III. Some dates
hdst. IV. Nostradamus develops his Gift of Prophecy
hdst. V. The "Voices" from Heaven (deels ontbrekend)
hdst. VI. A prediction made Four Hundred Years before the event 
hdst. VII. The Tragedy of Louis XVI (ontbreekt)
hdst. VIII. Astonishing Prophecies about Napoleon
hdst. IX. The Great War

"Rossier"-1940b p.1-4 Une mort prophétisée
Un maitre dans le royaume de la magie
Ses prophéties et leurs particularités
L'avenir dévoilé
De Napoléon Bonaparte au roi Humbert
Prophéties sur la Guerre Mondiale de 1914-18
"Zagreb" p.1-9 Prorokovana smrt
Majstor u oblasti magije
Njegova prorocanstva i njihove osebnosti
Razotkrivena buducnost
Od Napoleona Bonaparta do kralja Humberta
Prorocanstva o svjetkom ratu 1914-18


Hoe zal deze oorlog eindigen? Een antwoord op de vele belangrijke vraagstukken, die ons bezighouden gegeven door "Les vrayes Centuries et Prophéties de maistre Michel Nostradamus" (p.24-37)
Inleiding op de actualiteit van de nieuwe oorlog en het onzekere lot dat daaraan is verbonden. Citaten uit De Fontbrune's Les prophéties de Maistre Michel Nostradamus. Expliquées et commentées  (1939 [1938], vijfde druk) met betrekking tot Engeland.
Bespreking van kwatrijn 03-57 met het oog op de op handen zijnde ondergang van Engeland en de Duitse inval in Polen. De achtergrond van de koppeling van kwatrijn 03-57 aan de Duitse inval in Polen in 1939. Bespreking van de kwatrijnen 02-75 en 02-100 en andere voorspellingen waaruit de nabije ondergang van Engeland blijkt.
Geboorte en opkomst van Hitler. Het "Heilige Rijk" komt naar Duitsland als Engeland zijn steunpunten in de wereld kwijt is. Nostradamus heeft het Molotov - Von Ribbentrop pact voorspeld. Ter afsluiting is betoogd dat de profetieën van Nostradamus erg belangrijk zijn en gemakkelijk te begrijpen zijn. In de voorbije eeuwen zijn ze door miljoenen mensen geraadpleegd, waaronder groten als Napoleon. De vraag is of Nostradamus ook déze keer gelijk zal krijgen. De lezers hebben de mogelijkheid dit zelf te toetsen.
Corresponderende teksten:

"Belgrado" p.10-16 Het heden en de toekomst
"Berlijn" p.14-26 Gegenwart und Zukunft
"Genua" p.16-24 Sguardo sul presente e sull'avvenire
Le sette metamorfosi dell'Inghilterra
Attorno alla liquidazione della grande questione
E la sorte della Germania?
Conclusione
"Norab"-1940a p.27-44 hdst. X: Vad skall hånda i morgon?
hdst. XI: Englands fall
hdst. XII: Bekräftelser på britternas nederlag
hdst. XIII: Än mer om England
hdst. XIV: Tysklands triumf
hdst. XV: Den tysk-ryska pakten
hdst. XVI: Vår tids profet
"Norab"-1940b p.44-62 hdst. X: The present and the future
hdst. XI: England's fateful Hour
hdst. XII: The far-reaching consequences of the current War
hdst. XIV: Germany victorious in the gigantic Struggle
"Rossier"-1940b p.4-6 Un coup d'oeil sur l'avenir
Les sept changements de l'Angleterre
La France ne sera pas touchée
Autour de la grande liquidation
Et le sort de l'Allemagne?
"Zagreb" p.9-16 Pogled u buducnost
Sedam promjena Engleske
Francuska ne ce biti pogodjena
Oko velike likvidacije
A sudbina Njemacke?


Aanhangsel - verklaringen (p.39-45)
In het aanhangsel staan Franstalige teksten van de kwatrijnen 01-35, 01-36, 01-01, 01-02, 09-34, 05-57, 03-35, 01-60, 07-13 (op p.19 foutief genummerd als VIII, 13), 05-28, 03-13, 02-68, 08-60 en 01-47, allen afkomstig uit de kopie-Piobb-1938, verder Franstalige teksten van de kwatrijnen 02-75, 02-100 en 02-83, afkomstig uit De Fontbrunes Les prophéties de maistre Michel Nostradamus - Expliquées et commentées (1939 [1938]), een aantal citaten uit dit boek en de Franstalige tekst van kwatrijn 01-99.
Corresponderende teksten: geen.

 

Vormgeving en illustraties

miniatuur in voorwoord "Pasteur"Uit het rapport van Brauweiler over de oplagecijfers van de Nostradamus-brochure blijkt dat deze brochures niet in Duitsland zijn gedrukt en vanuit Duitsland zijn verspreid, maar in het buitenland zijn gedrukt en verspreid. 
Van alle op deze website behandelde brochures waarin een vertaling staat van de Duitse grondtekst van Herwarth von Bittenfeld c.s., is Hoe zal deze oorlog eindigen? het meest fraai uitgevoerd. Ort heeft deze brochure in een gebonden uitvoering op de markt gebracht. Op de achterzijde van de titelpagina stond de opmerking dat er honderd genummerde exemplaren van Hoe zal deze oorlog eindigen? zijn gedrukt op oud-Hollands papier van Van Gelder Zonen, gevestigd in Wormer. Het exemplaar dat in het bezit is van ondergetekende, is een ongenummerd exemplaar.
Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft een losse, volgebleekt perkamenten stofomslag, fabrikaat G.H. Bührmann, gevestigd in Amsterdam, waarop de titel is gedrukt in zwarte en rode letters. In de brochure is een veelheid aan lettergrootten gebruikt en een veelheid aan opmaakprofielen: normaal, nadruk, cursief, vet en kleinkapitaal. De regels die in Was bringt das Jahr 1940? onderstreept zijn, zijn in Hoe zal deze oorlog eindigen? cursief gedrukt.
De eerste letter van de eerste regel van de drie hoofdstukken in Hoe zal deze oorlog eindigen? is een miniatuur (sierletter). De miniatuur -I- in het voorwoord heeft de twaalf tekens van de Dierenriem als versiering; de andere twee hoofdstukken hebben de miniatuur -H-; de letter H is omstrengeld met stengels.
De tekst in Hoe zal deze oorlog eindigen? is, net als die in Was bringt das Jahr 1940?, in twee hoofdstukken ingedeeld. In het eerste hoofdstuk, getiteld
Verleden, heden en toekomst op wonderbaarlijke wijze voorspeld door den Franschman Michel Nostradamus in zijn "Les vrayes Centuries et Prophéties", zijn kwatrijnen gekoppeld aan gebeurtenissen die in vroeger tijden hebben plaatsgevonden. In het tweede hoofdstuk, getiteld Hoe zal deze oorlog eindigen? Een antwoord op de vele belangrijke vraagstukken, die ons bezighouden gegeven door "Les vrayes Centuries et Prophéties de maistre Michel Nostradamus", zijn de kwatrijnen behandeld die zijn gekoppeld aan de actuele omstandigheden en de toekomst. Deze tweedeling van de tekst hangt waarschijnlijk samen met de boodschap dat de voorspellingen van Nostradamus aangaande de toekomst met grote zekerheid zullen uitkomen, omdat in het verleden reeds zoveel van zijn voorspellingen zijn uitgekomen.
Het voorwoord en het aanhangsel in Hoe zal deze oorlog eindigen? komen in geen enkele andere brochure voor en ook niet in Was bringt das Jahr 1940?. In meer dan twintig voetnoten is verwezen naar het aanhangsel, waarin Franstalige kwatrijnteksten staan en citaten uit De Fontbrunes Les prophéties de maistre Michel Nostradamus - Expliquées et commentées. Het merendeel van de Franstalige kwatrijnteksten staat in het aanhangsel, met uitzondering van de kwatrijnen 09-18, 10-100, 03-57, 08-37, 02-78, 03-32, 03-71, 08-97, 02-85, 03-58 en de eerste regel van kwatrijn 10-31. In de andere brochures komen voetnoten niet of nauwelijks voor. De vraag is of de voetnoten en een aanhangsel met Franstalige kwatrijnteksten en citaten uit het boek van De Fontbrune deel hebben uitgemaakt van de Duitse grondtekst van Herwarth von Bittenfeld c.s. Het is niet goed denkbaar dat een vertaler de moeite heeft genomen een dergelijk aanhangsel samen te stellen; evenmin is het denkbaar dat de VGB, de drukker, dat heeft gedaan.

titelpagina
Titelpagina
voorplaat editie-Amsterdam-1668
Voorplaat 
editie-Amsterdam-1668
wapen Parijs
Wapen Parijs
portret Nostradamus
Portret Nostradamus

In Hoe zal deze oorlog eindigen? staan vier illustraties. Op de omslag is het wapen van Parijs afgebeeld. Op pagina 2 is dit gemotiveerd met de opmerking "dat het Frankrijks hoofdstad was waar Maistre Nostradamus zijn grootste triomfen heeft gevierd." 
Op pagina 1 is een uitsnede afgebeeld van de titel van de editie-Amsterdam-1668; op pagina 3 is de voorplaat afgebeeld van deze editie. De uitsnede is een kopie van de afbeelding op de omslag van de fotokopie van de editie-Amsterdam-1668 (op deze website de "kopie-Piobb-1938" genoemd) die de Franse Centurie-onderzoeker P.V. Piobb in 1938  heeft laten vervaardigen. De afbeelding van de voorplaat van de editie-Amsterdam-1668 is eveneens overgenomen uit de kopie-Piobb-1938. In het "aanhangsel" is op pagina 41 geschreven dat deze fotokopie als brontekst heeft gefungeerd. 
Op pagina 7 is een portret van Nostradamus afgebeeld, geschilderd door zijn zoon César. Dit portret staat ook op pagina 3 van Nostradamus spådomar om kriget, de Zweedse vertaling van de tekst die Herwarth von Bittenfeld c.s. in november - december 1939 hebben geschreven en maakt deel uit van de kopie-Piobb-1938. Op pagina 24 van deze brochure is de onderste helft afgebeeld van de voorplaat van de editie-Amsterdam-1668.
Op de titelpagina staat niet alleen de titel afgebeeld van de editie-Amsterdam-1668, maar ook de opmerking Naar een authentieke uitgave uit het jaar 1688 door JEAN FRANÇOIS PASTEUR (+) voorzien van een actueele verklaring mede op grond van een studie van den Franschen Nostradamus-kenner Dr. DE FONTBRUNE. Het vermelde jaar 1688 moet in feite het jaar 1668 zijn, waarin de editie-Amsterdam werd uitgegeven door J.J. van Waesberge.
De afbeelding van de eerste pagina van Centurie 01 in de Italiaanse vertaling van de tekst van Herwarth von Bittenfeld c.s. of een uitsnede daarvan, afgebeeld in de Engelse en Zweedse vertaling, komt in Hoe zal deze oorlog eindigen? niet voor.

 

Het voorwoord en de identiteit van Jean François Pasteur
Het voorwoord in Hoe zal deze oorlog eindigen? beslaat twee pagina's. Aan het eind van het voorwoord staat DE VERTALER. Nergens uit het voorwoord of de tekst in Hoe zal deze oorlog eindigen? blijkt hoe deze vertaler heet.
Het gegeven "vertaler" maakt onderdeel uit van de constructie die is gebruikt om Hoe zal deze oorlog eindigen? te presenteren. De vertaler heeft in zijn voorwoord geschreven dat een Franse vriend hem een aantal geschriften had nagelaten, waaronder een studie over de profetieën van Nostradamus, die hij kort voor zijn dood moest hebben beëindigd. De vertaler achtte de inhoud van die studie belangrijk genoeg om zo snel mogelijk te publiceren. Het voorwoord is dan ook de verklaring van de opmerking samengesteld uit de nagelaten geschriften van Jean François Pasteur (+) in de titel van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft overigens een dubbele Franse signatuur: die van de nagelaten geschriften van Pasteur en die van De Fontbrunes Les prophéties de maistre Michel Nostradamus - Expliquées et commentées. De vertaler lijkt naar voren te komen als zijnde een Nederlander.
In een vroeg stadium van bestudering van Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft de Franse Centurie-onderzoeker Robert Benazra, de samensteller van Répertoire Chronologique Nostradamique (Parijs, 1990), te kennen gegeven nooit te hebben gehoord van een Franse Centurie-onderzoeker genaamd Jean François Pasteur, en nooit een Centurie-commentaar te hebben gelezen dat op diens naam stond. Dit gegeven, samen met de nationaalsocialistische signatuur van Hoe zal deze oorlog eindigen?, was in het beginstadium al voldoende om te veronderstellen dat de naam Jean François Pasteur een gefingeerde naam was. Deze veronderstelling werd bevestigd door het feit dat onderzoek heeft uitgewezen dat dit voorwoord niet voorkomt in Was bringt das Jahr 1940? en de Engelse, Franse, Italiaanse, Kroatische, Servische en Zweedse versie ervan.
[10]  

 

De propagandaboodschap van Hoe zal deze oorlog eindigen?
In de kern van de zaak is de propagandaboodschap van Hoe zal deze oorlog eindigen? gelijk aan die van de Duitse grondtekst van Herwarth von Bittenfeld c.s.: aan de heersende rol van Engeland in de wereld zou een einde zou komen. Engeland zou haar steun in de wereld verliezen en ten onder gaan. Duitsland zou de nieuwe wereldmacht worden. Eeuwen geleden was dit reeds voorspeld door Nostradamus, wiens voorspellingen in de loop der eeuwen keer op keer betrouwbaar bleken te zijn. De neutrale landen zouden getuige zijn van deze titanenstrijd.
Hoe zal deze oorlog eindigen? verscheen ongeveer een maand vóór de invasie in Nederland. Het ligt voor de hand dat Goebbels met de verspreiding van deze brochure de Nederlandse bevolking wilde demoraliseren. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat in Hoe zal deze oorlog eindigen? geen specifieke aandacht werd geschonken aan de situatie in Nederland, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Que se passera-t-il entre le printemps 1940 et le printemps 1941?, waarin in één van de hoofdstuktitels was vermeld dat Frankrijk geen last zou hebben van de oorlog.

 

Een ontbrekend fragment
Het tweede hoofdstuk van Hoe zal deze oorlog eindigen?, waarin aan de hand van de Centuriën de nabije toekomst van Europa uiteen wordt gezet, wordt ingeleid met het onder woorden brengen van de vraag wat de dag van morgen zal brengen, een vraag die men zich altijd stelt maar die een bijzondere betekenis heeft gekregen sinds het uitbreken in 1939 van een oorlog in Europa.
In Was bringt das Jahr 1940? staat op de pagina's 14 en 15 een fragment waarin Herwarth von Bittenfeld c.s. ingaan op het altijd aanwezige verlangen van de mensen om de toekomst te doorgronden. Het fragment in kwestie komt in Hoe zal deze oorlog eindigen? niet voor. Naar de reden hiervan kan slechts worden gegist. In de naoorlogse rechtspleging heeft Meijer Schwencke aangegeven dat hij vertalingen van Duitse propagandabrochures liet "omwerken" om het propagandistische karakter van te minimaliseren dan wel te neutraliseren. Of het weglaten van dit fragment het propagandistisch effect van Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft geminimaliseerd of geneutraliseerd, is nog maar de vraag. Tegenover dit weglaten staat namelijk dat Was bringt das Jahr 1940? woordgetrouw in het Nederlands is vertaald. Verder staan in de titel en de subtitel van Hoe zal deze oorlog eindigen? twee verwijzingen die het doen voorkomen dat Hoe zal deze oorlog eindigen? een vertaling is uit het Frans. Ten eerste: de verwijzing naar een studie van de overleden Fransman Jean-François Pasteur. Ten tweede: de verwijzing naar De Fontbrune's Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus - Expliquées et commentées. Door deze verwijzingen zouden de lezers van Hoe zal deze oorlog eindigen? niet op het idee gebracht worden dat het om een brochure van Duitse origine ging. Daar komt bij dat de naam Jean-François Pasteur en het voorwoord van de vertaler Nederlandse vondsten zijn, die geen deel uitmaken van Was bringt das Jahr 1940?.

(Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.24, eerste alinea)
Hetgeen Nostradamus over het verleden heeft gezegd, is voor ons, die in het heden leven, geschiedenis geworden... voor den ziener van Salon evenwel stonden al deze dingen, zooals we gezien hebben, in de wijde verte der toekomst. Voor den ziener maakt het geen verschil uit, of hij zijn profetieën honderd of duizend jaar of nog meer in de toekomst verplaatst. Maar voor de gewone menschen, die de aarde bewonen, is slechts één vraag van gewicht: wat zal er morgen zijn? En wat over een jaar? En wat zal er dan komen?

(ontbrekend fragment [Was bringt das Jahr 1940?, p.14-15])
Hier ruht der Angelpunkt aller Prophetie. Ob sich jemand mit der Handlesekunst befasst oder mit der Schädelkunde, ob er sehnsuchtig nach dem Lauf der Sterne blickt, ob er Karten legt oder ob er, wie es die Alten getan haben, das Orakel befragt: Stets beschäftigt ihn vor allem eine einzige Frage. Es ist die Frage nach der Zukunft.

Was war, was sich in der Vergangenheit abgespielt hat, wissen wir. Es nützt uns nichts mehr - es sei denn, dass wir aus Erfahrung klug werden, oder auch nicht. Aber immer wieder greift der Mensch, hoffend, zagend, gläubig oder zweifelnd in die Zukunft. Werden wir sie je ergründen können? Gibt es eine Vorherbestimmung des Schicksals? Oder liegt alles, was kommen wird, nur in unserer eigenen Hand, in unserem eigenen Willen?

Die Antwort ist längst gegeben. Der Sterne Lauf ist festgelegt. Keine Macht auf dieser Welt vermag ihre Bahn zu ändern. Nicht der Wille der Menschen - das Schicksal waltet, jetzt und immerdar. Das Schicksal aber sucht sich seine Werkzeuge: Menschen und Dinge, und mit diesen Werkzeugen schafft es die Erfüllung.

Das Buch der Bücher, die Heilige Schrift, schliesst mit Offenbarungen. Sie sind nichts anderes als die Abzeichnung des Schicksals der Menschheit. Jeder gläubige Christ weiss, dass der Herrgott sein Schicksal bereits bestimmt hat. Die Kirche selbst hat ihr Lehrgebäude auf dieser Grundlage errichtet.

Was kommen muss, wird kommen! Die Menschen sind nur das armselige Werkzeug einer höheren Macht. Wenigen Grossen des Geistes und der Seele war es vergönnt, den Schleier der Zukunft zu lüften. Die Umwelt steht fassungslos vor dieser Sehergabe. Aber diese Grossen haben schauen dürfen. Und uns bleibt nichts anderes, als dass wir uns, ob wir wollen oder nicht, den Gesichtern der Grossen gläubig unterwerfen.

(Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.24, tweede alinea)
Er is oorlog in Europa. Hij werpt zijn schaduwen over de geheele wereld. Geen volk dezer aarde,ook wanneer het niet bij dezen oorlog betrokken is, is van de furie verschoond gebleven. Millioenen menschen leven in angst om de toekomst van hun volk, om hun eigen lot. Wat zal er geschieden? Wie zal overwinnen? En wat komt er dan?
Nostradamus, wiens onvergelijkelijke profetische gave zoo vaak is bewezen, helpt ook ditmaal de menschheid verder. Evenals hij met bewonderenswaardige zekerheid de voornaamste gebeurtenissen van meer dan drie eeuwen in de geschiedenis heeft aangeduid, geeft hij het antwoord op die vragen, die de volken op het ogenblik bezig houden.

 

De lotgevallen van Hoe zal deze oorlog eindigen?
Hoe zal deze oorlog eindigen? blijkt een aantal malen te zijn gebruikt in andere publicaties.

a. Voorspellingen die uitgekomen zijn... (De Tombre, Arnhem, 1941)
In Voorspellingen die uitgekomen zijn... is in eerste het hoofdstuk, getiteld Inleiding - waarheid en zekerheid, geboren helderziendheid [...], op pagina 8 verwezen naar de in 1940 overleden Nostradamus-onderzoeker Jean François Pasteur, die zich in een kleine brochure, getiteld Hoe zal de oorlog eindigen?, met de voorspellingen van Nostradamus over de huidige situatie had beziggehouden. Voorspellingen die uitgekomen zijn... is de Nederlandse vertaling van een nationaalsocialistische tekst, geschreven door de Duitse filoloog/historicus dr. phil. Alexander Max Centgraf (1893-1970), die zich in zijn naoorlogse publicaties over Nostradamus bediende van het pseudoniem dr. N. Alexander Centurio. De vraag is of de verwijzing naar Pasteur in het eerste hoofdstuk in Voorspellingen die uitgekomen zijn... en de verwijzing naar de bombardementen op Rotterdam in mei 1940 toevoegingen waren, bestemd voor Nederland. Op de pagina's 7 en 8 staat de opmerking Ik heb wel eens gehoord dat zij, die, zooals ik, in Maart geboren zijn, van de Voorzienigheid dit bijzonder charisma (= genadegift) ontvangen hebben. Deze opmerking heeft betrekking op de claim te beschikken over de zienersgave. Centgraf is geboren in Thale (Harz) op 8 maart 1893.

b. Oorlogsvoorspellingen... (dr. W.H.C. Tenhaeff, Den Haag, 1948 [1947])
Na de bevrijding in 1945 onderzocht de Nederlandse parapsycholoog dr. W.H.C. Tenhaeff wat in Nederland door paragnostisch begaafde personen met betrekking tot het uitbreken en het verloop van de oorlog was en werd "gezien" door middel van proscopie (het ervaren of waarnemen van toekomstige gebeurtenissen op buitenzintuiglijke wijze). De resultaten van dit onderzoek publiceerde hij in zijn boek Oorlogsvoorspellingen... Hierin kwamen ook commentaren op de Centuriën ter sprake en Hoe zal deze oorlog eindigen? Volgens Tenhaeff, die het nationaalsocialistisch karakter van Hoe zal deze oorlog eindigen? onderkende, was deze brochure na mei 1940 uitgegeven.[11] In werkelijkheid is deze brochure uiterlijk 12 april 1940 in omloop gebracht. Mogelijk had Tenhaeff de tweede druk in handen, die dateert van na de capitulatie in mei 1940.

c. Nostradamus De grootste ziener aller tijden (J. Vandervoort, Amsterdam, 1998)
In 1998 verscheen Nostradamus De grootste ziener aller tijden. Dit was een gemoderniseerde versie van de vertaling die mr. dr. H. Houwens Post in 1941 van de Centuriën had gemaakt, een vertaling die als tegenwicht tegen Hoe zal deze oorlog eindigen? was bedoeld. Jan Vandervoort, die Houwens Posts vertaling had herzien, had aan zijn boek materiaal toegevoegd zoals een biografie over Nostradamus, beschrijvingen van voorspellingen die zijn uitgekomen, misbruikt of op soms hilarische wijze geïnterpreteerd en recepten voor pillen, elixers en schoonheidsmiddelen. 
Vergelijking van Hoe zal deze oorlog eindigen? met Nostradamus De grootste ziener aller tijden heeft uitgewezen dat Vandervoort zowel de uitleg van de kwatrijnen als de Nederlandse vertaling ervan in het hoofdstuk Verleden, heden en toekomst op wonderbaarlijke wijze voorspeld door den Franschman Michel Nostradamus in zijn "Les vrayes Centuries et Prophéties" (Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.9-23), heeft overgenomen in het hoofdstuk Wonderbaarlijke interpretaties en 'uitgekomen' voorspellingen, te weten de kwatrijnen 01-01, 01-02, 01-35, 01-36, 01-47, 01-60, 02-68, 02-75, 02-100, 03-13, 03-35, 03-58, 05-28, 05-57, 06-20, 07-13, 08-60, 09-18 en 09-34.
[12]

 

Hoe zal deze oorlog eindigen? in dag- en nieuwsbladen in juni - november 1940
Van juni tot november 1940 zijn in een aantal Nederlandse dag- en nieuwsbladen één of meerdere keren artikelen verschenen waarin aan Hoe zal deze oorlog eindigen? aandacht werd besteed. Meestal maakten deze artikelen deel uit van een rubriek, waarin nieuw verschenen boeken werden besproken.

a. Artikelen, verwerkt in pagina's, aangeleverd door een persbureau
In de jaren '30 waren grote landelijke en regionale dagbladen doorgaans goed geoutilleerd. Zij beschikten over een uitgebreide redactiestaf, een netwerk van medewerkers en over abonnementen op binnen- en buitenlandse persbureaus. De kleinere bladen konden zich dit niet permitteren. Om de kosten laag te houden, maakten zij vaak gebruik van kant en klare pagina's die sommige persbureaus maakten.[13]  
De pagina's in de edities van 14 juni 1940 van De Soester Courant en Nieuws- en advertentieblad Frisia en de editie van 15 juni 1940 van de Texelsche Courant waarop een bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen? stond, zijn een voorbeeld van kant en klare pagina's. In de editie van 14 juni 1940 van De Soester Courant stond rechts op de bovenste helft van pagina 2 in de rubriek De internationale toestand in de afgeloopen week een bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen?, met rechts ervan in Het portret van de week een van commentaar voorziene foto van de Franse generaal Maxime Weygand. De rubriek De internationale toestand in de afgeloopen week nam de bovenste helft van pagina 2 in beslag. Op de onderste helft van pagina 2 stonden artikelen in de rubrieken Deze week in Nederland en De wereld in kaart. Al deze rubrieken stonden ook op pagina 4 van de editie van 14 juni 1940 van Nieuws en advertentieblad Frisia, met dezelfde indeling en inhoud als in De Soester Courant. In de editie van 15 juni 1940 van de Texelsche Courant was de rubriek De internationale toestand in de afgeloopen week, met daarin de bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen?, op de onderste helft van pagina 5 afgedrukt. De artikelen in de rubrieken Deze week in Nederland en De wereld in kaart waren op de bovenste helft van deze pagina afgedrukt.
Naar mijn mening is de pagina met daarop de rubrieken De internationale toestand in de afgeloopen week, Deze week in Nederland en De wereld in kaart een kant en klare pagina geweest, aangeleverd door een persbureau. Qua productie dateert deze pagina van voor de Duitse inval in mei 1940. In De Soester Courant werd deze pagina voor het eerst gepubliceerd in de editie van 6 oktober 1936. In Frisia werd deze pagina voor het eerst gepubliceerd in de editie van 2 juni 1939. In de Texelsche Courant daarentegen werd deze pagina voor het eerst gepubliceerd in de editie van 6 juni 1940. De vraag is of het artikel over Hoe zal deze oorlog eindigen? in De Soester Courant, Frisia en de Texelsche Courant door het persbureau is opgesteld dat de kant en klare pagina heeft gemaakt, of dat het een artikel van buiten is geweest. Het artikel over Hoe zal deze oorlog eindigen? in de editie van 15 juni 1940 van De Drie Meren is namelijk identiek aan die in de edities van De Soester Courant en Frisia van 14 juni 1940 en de editie van de Texelsche Courant van 15 juni 1940, maar is als een zelfstandig artikel verschenen en niet als deel van de kant en klare pagina waarop de rubrieken De internationale toestand in de afgeloopen week, Deze week in Nederland en De wereld in kaart stonden.

b. Fragmenten van Hoe zal deze oorlog eindigen?
In juni 1940 werd in Den Haag op initiatief van Meijer Schwencke, die er waarnemend voorzitter van werd, de RvV opgericht, de Raad van Voorlichting der Nederlandsche Pers - tevens orgaan tot voorbereiding eener Nederlandsche Perskamer. Deze Raad had zich tot doel gesteld de Nederlandse pers gelijk te schakelen. De RvV spoorde in de zomer van 1940 de redacties van met name de provinciale bladen aan positief mee te werken aan een betere verstandhouding tussen Nederland en Duitsland. Met het oog hierop zond de RvV deze bladen gratis materiaal toe. Aan deze aansporing werd onder andere gehoor gegeven door De Gelderlander in de persoon van H.J. Vlooswijk, hoofdredacteur, de Nieuwe Tilburgsche Courant in de persoon van dr. A.C.B. Arts, directeur/hoofdredacteur en De Nieuwe Koerier, in de persoon van J. Thomassen, hoofdredacteur.
[14]
In de bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen? in de editie van 9 juli 1940 van de Heldersche Courant is geciteerd uit het voorwoord en de twee hoofdstukken van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Deze bespreking was geïllustreerd met een portret van Nostradamus, afgebeeld in Hoe zal deze oorlog eindigen?.
In de Nijmeegse editie van De Gelderlander van 13 juli 1940 is het eerste gedeelte van het tweede hoofdstuk van Hoe zal deze oorlog eindigen? onverkort gepubliceerd; in de editie van 15 juli 1940 werd het tweede gedeelte van dit hoofdstuk onverkort gepubliceerd. In een iets andere opmaak verscheen in de editie van 22 juli 1940 van de Nieuwe Tilburgsche Courant, onverkort, het eerste deel van het tweede hoofdstuk van Hoe zal deze oorlog eindigen?. In de editie van 23 juli 1940 van deze krant verscheen het tweede deel, eveneens onverkort. Dit kan betekenen dat de RvV de redacties van de Heldersche Courant, De Gelderlander en de Nieuwe Tilburgsche Courant exemplaren van Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft toegezonden, al of niet op verzoek. In mededeling 18 van de RvV stond dat de bladen een exemplaar was toegezonden van Hoe zal deze oorlog eindigen?. In hoofdletters was vermeld dat een uitvoerige bespreking ervan de lezer zou interesseren en gewenst werd geacht. In mededeling 23, gedateerd op 5 juli 1940, werd aan dit verzoek herinnerd. Redacties die nog niet in het bezit waren van Hoe zal deze oorlog eindigen?, konden een exemplaar ervan aanvragen bij de uitgever, met andere woorden: bij Ort. In deze mededeling werd ook het verschijnen van de door Ort uitgegeven (en bij de VGB vervaardigde) propagandabrochure Hongersnood in Engeland aangekondigd. Volgens deze mededeling had Ort in verband met de actuele omstandigheden het verzoek gedaan deze brochure uitvoerig te bespreken en er zo mogelijk enige artikelen aan te wijden. 
Over de andere pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort die na de capitulatie van Nederland in omloop werden gebracht, heeft de RvV geen mededelingen gedaan.

c. Identieke besprekingen van Hoe zal deze oorlog eindigen?
Om de kosten laag te houden, kochten kleinere nieuwsbladen bij persbureaus niet alleen kant en klare pagina's, maar ook artikelen. Verder namen deze bladen, al of niet met bronvermelding, regelmatig artikelen over uit andere bladen.[15]
Een aantal besprekingen van Hoe zal deze oorlog eindigen? komt in meerdere nieuwsbladen voor. Meestal zijn deze besprekingen niet van een titel voorzien. Op deze website fungeert een deel van de eerste regel van die besprekingen als titel.
 Bij geen van de artikelen die in meerdere bladen zijn gepubliceerd, is vermeld wie ze geschreven heeft, of ze van een persbureau afkomstig waren of dat ze uit een ander blad waren overgenomen.[16] 
In alle besprekingen is uiteengezet dat de ondergang van Engeland op handen is. In een klein aantal besprekingen is beschreven dat Engeland plaats maakt voor Duitsland. Volgens de meeste besprekingen is het een dictatuur in Frankrijk die de plaats van Engeland op het wereldtoneel zal innemen. Dit perspectief is ontleend aan de pagina's 32 - 34 van Hoe zal deze oorlog eindigen?, waarin aan de hand van citaten uit De Fontbrune's Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus - Expliquées et commentées een strijd is beschreven tussen Engeland en Frankrijk, met een voor Engeland fataal verloop van een zeeslag in de Golf van Genua. In deze besprekingen is geen aandacht besteed aan het perspectief op pagina 35 dat het Heilige Rijk naar Duitsland zal komen als het Britse Rijk haar steunpunten in de wereld heeft verloren. Evenmin is in deze besprekingen aandacht besteed aan de opmerking op pagina 36 dat Frankrijk zich heeft overgeleverd aan een bijna onbegrijpelijke afhankelijkheid van de Engelse politiek.
In een aantal onderzochte nieuwsbladen is Hoe zal deze oorlog eindigen? meerdere malen onder de aandacht van de lezers gebracht. In de Wieringer Courant -
nieuws- en advertentieblad voor Wieringen en omstreken, die driemaal per week verscheen, is dit in juli 1940 maar liefst zes keer gebeurd.
De kans is groot dat deze besprekingen afkomstig zijn van de RvV. In het artikel Wonderlijke "voorlichting", gepubliceerd in de editie van 20 juli 1940 van De Zeeuw - Dagblad voor de provincie Zeeland staat namelijk dat het door de RvV toegezonden exemplaar van Hoe zal deze oorlog eindigen? (vergelijk mededeling 18 van de RvV, beschreven in de voorgaande paragraaf) vergezeld ging van zes besprekingen en dat sommige nieuwsbladen een dergelijke bespreking gepubliceerd hadden.

Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...]
Dit artikel is op
14 juni 1940 in De Soester Courant en Nieuws en advertentieblad Frisia gepubliceerd en op 15 juni 1940 in de Texelsche Courant en De Drie Meren.
In Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...]  is Nostradamus gepresenteerd als
de uitzondering op de regel dat profeten niet in staat zijn een passend antwoord te geven op vragen over wat in de toekomst zal gebeuren. In het verleden zijn een groot aantal van zijn voorspellingen uitgekomen. Voor dr. De Fontbrune was dit aanleiding te onderzoeken wat volgens Nostradamus in de toekomst in het verschiet lag. Zijn bevindingen worden weergegeven in de vorm van een samenvatting van de inhoud van de pagina's 25 en verder van Hoe zal deze oorlog eindigen?, inclusief de vermelding van de titel van het boek van De Fontbrune dat in 1939 is uitgegeven. Dat volgens Hoe zal deze oorlog eindigen? de toekomst voor Engeland ongunstig zal uitpakken, wordt geïllustreerd aan de hand van de kwatrijnen 02-83, 02-100, 03-57 en 08-37. De teksten en uitleg van deze kwatrijnen zijn overgenomen uit Hoe zal deze oorlog eindigen?. De volgorde waarin ze in Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...] ter sprake zijn gekomen, is gelijk aan de volgorde waarin ze in Hoe zal deze oorlog eindigen? aan de orde zijn gesteld. De uitleg van deze kwatrijnen in Hoe zal deze oorlog eindigen? werd in Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...] bestempeld als erg duidelijk en nauwkeurig. Kwatrijn 08-37 vormde het sluitstuk, de suggestie wekkend (die ook in Hoe zal deze oorlog eindigen? werd gewekt), dat een Franse regering de macht in Engeland zou overnemen.
In Hoe zal deze oorlog eindigen? ENGELANDS ONDERGANG VOORSPELD [...], gepubliceerd op 9 juli 1940 in de Heldersche Courant en de Schager Courant, staan teksten, die terug kunnen worden gevoerd op Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...].

De heer Nostrodamus, dokter en toekomstvoorspeller [...]
Dit artikel is op 6 juli 1940 in De Waalbode
gepubliceerd, op 11 juli 1940 in de Wieringer Courant en op 18 juli 1940 in Het Vaderland.
In De heer Nostrodamus, dokter en toekomstvoorspeller [...] is Nostradamus (consequent aangeduid met de naam Nostrodamus), gepresenteerd als arts en toekomstvoorspeller, geboren in 1505 en overleden in 1566, die volgens eigen zeggen veel heeft gestudeerd in astrologie en aanverwante vakken en die in 1555 op grond van stemmen en visioenen het eerste deel liet verschijnen van een boek, bestaande uit duizend vierregelige verzen met een looptijd tot 3797. Omdat de volgorde van deze verzen niet chronologisch is en ze in duistere taal geschreven zijn, kunnen slechts degenen die volkomen op de hoogte zijn van aardrijkskunde en geschiedenis en die vertrouwd zijn met oude terminologieën, de betekenis ervan doorgronden. Dr. de Fontbrune heeft van deze verzen een uittreksel gemaakt en er commentaar op gegeven. Hoe zal deze oorlog eindigen? is de Nederlandse vertaling van zijn werk.
De waarde van de voorspellingen van Nostradamus schuilt in het feit dat tussen 1555 en 1940 een groot aantal ervan uitgekomen is. Opmerkelijk is dat de oorlog die gaande is, er ook in is voorspeld, evenals de opkomst van Hitler ("een Groote") en een op handen zijnd débacle voor Engeland.
De inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? is opmerkelijk en alle aandacht waard voor wie zich in de gebeurtenissen van onze dagen interesseert.
In de rubriek Lezers vragen in de ochtendeditie van 21 juli 1940 van Het Vaderland stond naar aanleiding van een vraag van mevrouw J.N.K. de mededeling dat bij de redactie de prijs van het boekje Nostradamus niet bekend was. Deze mededeling kan betrekking hebben op Hoe zal deze oorlog eindigen? en de bespreking ervan op 18 juli 1940.

De heer Nostradamus was een merkwaardig man [...]
Dit artikel is op 6 juli 1940 in de Texelsche Courant gepubliceerd, op 10 juli 1940 in de Provinciale Noordhollandsche Courant, op 13 juli 1940 in de Wijksche Courant, op 19 juli 1940 in Het Kanton Weert, op 20 juli 1940 in Schilder's Nieuws- en advertentieblad en de Wieringer Courant en op 22 juli 1940 in de Nieuwe Tilburgsche Courant. 
In De heer Nostradamus was een merkwaardig man [...] is Nostradamus gepresenteerd als zoon van een notaris, die medicijnen studeerde en zich op latere leeftijd ging toeleggen op astrologie en andere geheime wetenschappen. Hij vestigde zich in Salon, de stad die hem later de naam "ziener van Salon" gaf. In visioenen kreeg hij tal van zaken geopenbaard over de toekomst van Europa. Reeds enkele jaren na het uitkomen in 1555 van Les vrayes Centuries et Prophéties de Maistre Nostradamus trokken de voorspellingen erin aandacht, vanwege het in vervulling zijn gegaan van een voorspelling aangaande het overlijden van de Franse koning Henri II.
Het antwoord op de vraag "Hoe zal deze oorlog eindigen?" zou een einde maken aan pijnlijke onzekerheid en het mogelijk maken zich op de toekomst in te stellen. Met het oog hierop maakt dr. de Fontbrune in Hoe zal deze oorlog eindigen? dingen duidelijk die bijzonder treffend zijn. De waarde van de voorspellingen van Nostradamus blijkt uit de vele voorspellingen die in het verleden in vervulling zijn gegaan, waaronder de lotgevallen van Napoleon, de uitvinding van het vliegtuig en de oprichting van de Volkenbond. Volgens Nostradamus, die ook de opkomst van Hitler heeft voorspeld, ziet de toekomst er voor Engeland niet rooskleurig uit. Het Britse eilandenrijk zal de wereldheerschappij verliezen. Frankrijk daarentegen zal zich snel herstellen en een gouden toekomst tegemoet gaan.
Hoe zal deze oorlog eindigen? wordt aanbevolen als een interessant, goed verzorgd werkje dat de geïnteresseerde lezer de kans geeft vooraf kennis te nemen van voorspellingen van Nostradamus en de waarheid ervan te toetsen aan hetgeen er zal gebeuren.
In de versie in de Provinciale Noordhollandsche Courant was nog vermeld dat bij het kantoor van deze krant diverse brochures van Meijer Schwencke / Ort konden worden gekocht.
In de versie in Het Kanton Weert, ondertekend met de initiaal -F-, is geen gewag gemaakt van de rol die na de oorlog voor Frankrijk zou zijn weggelegd.
In de versie in de Nieuwe Tilburgsche Courant volgde na de tekst van De heer Nostradamus was een merkwaardig man [...] de tekst vanaf de vertaling op pagina 27 van Hoe zal deze oorlog eindigen? van kwatrijn 03-57 tot en met de eerste alinea van pagina 30, waarin werd stilgestaan bij "de zeldzame overeenkomst van meningen en feiten" over de toekomst van Engeland en Polen. In de editie van 23 juli 1940 van de Nieuwe Tilburgsche Courant werd onverkort, over een breedte van vier kolommen, de resterende tekst van het tweede hoofdstuk van Hoe zal deze oorlog eindigen? tot en met de opmerking op pagina 36 dat wij "uit dit alles zien hoe de Centuriën van Nostradamus een menigte profetieën bevatten die van kracht zijn voor onzen tijd". In een aanvullend commentaar werd gesteld dat de oorlog volgens de Profetieën van Nostradamus noch in een Duitse, noch in een Engelse overheersing zou uitmonden, maar in een Franse overheersing. Dit was ontleend aan het slot van De heer Nostradamus was een merkwaardig man. De omstandigheden in juli 1940 waren volgens de Nieuwe Tilburgsche Courant echter niet van dien aard dat een Franse overheersing werkelijkheid zou worden. Misschien was bij Nostradamus, een Fransman immers, de wens wel de vader van de gedachte geweest. Reden genoeg om sceptisch te staan tegenover alle profetieën, wat echter niet wegnam, zo werd het artikel afgesloten, dat de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? opmerkelijk is en dat het boekje door zijn typografische verzorgdheid tot lezen uitnodigde.

Den naam van den Franschen ziener Maitre Nostradamus [...]
Dit artikel is op 6 juli 1940 in de Zierikzeesche Nieuwsbode gepubliceerd, op 9 juli 1940 in de Nieuwe Tielsche Courant en de Wieringer Courant, op 13 juli 1940 in De Drie Meren, op 16 juli 1940 in Wormer en Jisper advertentieblad en op 26 augustus 1940 in Dagblad Nieuwe Hoornsche Courant.
In Den naam van den Franschen ziener Maitre Nostradamus [...] is Nostradamus gepresenteerd als een persoon die naamsbekendheid heeft, maar van wiens publicaties weinig bekend is. De belangstelling voor zijn werk is toegenomen vanwege het feit dat veel van zijn in 1555 gepubliceerde "profetieën" volgens de commentatoren uitgekomen zijn. Logisch dat velen willen weten wat hij over de toekomst zegt.
In het eerste deel van Hoe zal deze oorlog eindigen? bespreekt dr. De Fontbrune voorspellingen die reeds in vervulling zijn gegaan. In het tweede deel stelt hij een toekomst in het vooruitzicht, die voor Engeland niet rooskleurig is, terwijl Frankrijk zich in het volledig bezit der macht stelt.
Honderd exemplaren van Hoe zal deze oorlog eindigen? zijn genummerd en op speciaal papier gedrukt. Ook de gewone uitgave is keurig verzorgd en bevat illustraties uit de uitgave van de "profetieën" die in 1688 verschenen is. Het is de lage prijs dan ook in alle opzichten waard.
Aan het slot van het artikel in het Wormer en Jisper advertentieblad was vermeld dat Hoe zal deze oorlog eindigen? verkrijgbaar was bij Kuijper's Boekhandel in Wormer, evenals de brochure Hongersnood in Engeland van Viscount Lymington, waarvan de verkoopprijs 25 cent was.

Niet ten onrechte staan velen sceptisch tegenover voorspellingen van astrologen [...]
Dit artikel is op 6 juli 1940 in de Wieringer Courant en de Delftsche Courant gepubliceerd, op 13 juli 1940 in De Holevoet, op 16 juli 1940 in de Zaltbommelsche Courant, op 19 juli 1940 in Nieuws- en advertentieblad Frisia, op 27 juli 1940 in de Culemborgsche Courant en op 1 augustus 1940 in Dagblad Nieuwe Hoornsche Courant.
In Niet ten onrechte staan velen sceptisch tegenover voorspellingen van astrologen [...] is Nostradamus gepresenteerd als een wereldwijd bekende voorspeller, wat betekent dat zijn voorspellingen anders zijn dan die van de vele astrologen en profeten die in de loop der eeuwen in de vergetelheid zijn geraakt.
Zijn voorspellingen mogen duister zijn, hij heeft in het verleden vaak de spijker op de kop geslagen. Zodoende staan zijn Centuriën in 1940 weer in het brandpunt van de belangstelling. 
Het eerste deel van Hoe zal deze oorlog eindigen? heeft betrekking op het verleden. In het tweede deel wordt ingegaan op de vraag hoe de oorlog zal eindigen. De recensent constateert dat het niet gemakkelijk is "inlegkunde van uitlegkunde" te onderscheiden en laat het antwoord op de vraag of De Fontbrune al of geen gelijk heeft, in het midden. Niettemin constateert hij dat Hoe zal deze oorlog eindigen? een interessant boekje is dat vele merkwaardige dingen bevat.

Hoe zal deze oorlog eindigen? ENGELANDS ONDERGANG VOORSPELD - Profetieën van den grooten Franschen waarzegger Michel Nostradamus
Dit artikel is op 9 juli gepubliceerd in de Heldersche Courant - Dagblad voor Den Helder en Hollands Noorderkwartier en in de Schager Courant, een neveneditie van de
Heldersche Courant
In Hoe zal deze oorlog eindigen? ENGELANDS ONDERGANG VOORSPELD [...] stonden fragmenten uit het voorwoord van Hoe zal deze oorlog eindigen?, waarin werd ingespeeld op de gevoelens van angst en onzekerheid die onder de Nederlanders leefden en waarin werd duidelijk gemaakt dat Nostradamus dit kon wegnemen, en fragmenten uit de twee hoofdstukken van Hoe zal deze oorlog eindigen? met enkele markante voorspellingen die in het verleden waren uitgekomen, waaronder een voorspelling over het uitbreken in 1939 van de oorlog, en speculaties over wat volgens Nostradamus in de nabije toekomst zou gebeuren: een bloedige zeeslag ter hoogte van Genua, de ondergang van Engeland en de opkomst van een dictatuur in Frankrijk. In een gedeelte dat ook voorkwam in Een vraag die vrijwel iedere bewoner van dit aardsche tranendal zich in onze dagen stelt [...], dat onder andere in de edities van 14 juni 1940 van De Soester Courant en Frisia was gepubliceerd, werd de lezers voorgehouden dat Nostradamus Hitler "een Groote" had genoemd en Engeland een debacle in het vooruitzicht had gesteld.
Hoe zal deze oorlog eindigen? ENGELANDS ONDERGANG VOORSPELD [...] was in beide kranten geïllustreerd met het in Hoe zal deze oorlog eindigen? afgebeelde portret van Nostradamus, geschilderd door zijn zoon César.

Hoe zal deze oorlog eindigen? Een vraag die velen bezighoudt [...]
Dit artikel is op 10 juli gepubliceerd in De Graafschap Bode, op 12 juli 1940 in de Biltsche Courant en de Zandvoortsche Courant en op 16 juli 1940 in de Wieringer Courant.
In Hoe zal deze oorlog eindigen? Een vraag die velen bezighoudt [...] is Nostradamus, een Franse dokter die leefde van 1506 tot 1566, g
epresenteerd als één van de zieners die met onfeilbare zekerheid de toekomst heeft kunnen voorspellen en die een vrij grote bekendheid heeft verworven. Dr. de Fontbrune heeft een aantal van zijn vierregelige verzen van uitleg en commentaar voorzien. Hoe zal deze oorlog eindigen? is een uittreksel hiervan.
Volgens De Fontbrune zijn een groot aantal voorspellingen van Nostradamus in vervulling gegaan. Voor de toekomst stelt hij de ondergang van Engeland in het vooruitzicht. Over Duitsland schrijft hij niet zo veel. Wel over Frankrijk,
waarbij het lijkt dat Frankrijk de wereldheerschappij zal verwerven die het twistpunt is tussen Duitsland en Engeland.
Hoe zal deze oorlog eindigen? is voorzien van authentieke illustraties en is met grote zorg gedrukt. Het is een bijdrage tot de geschiedenis van deze tijd en de lage prijs is een stimulans om het aan te schaffen.

Nostradamus, de bekende "ziener" [...]
Dit artikel is op 12 juli 1940 gepubliceerd in het Weekblad voor Zaltbommel en op 18 juli 1940 in de Wieringer Courant.
In Nostradamus, de bekende "ziener" [...] is Nostradamus gepresenteerd als een in 1503 geboren zoon van een Franse notaris, die door zijn grootvader werd onderwezen in wiskunde en astrologie en die op 26-jarige leeftijd promoveerde op een medicijnstudie. Op latere leeftijd gevestigd in Salon, bestudeerde hij oude boeken over magie en stelde hij zijn voorspellingen te boek in een duistere taal. Dr. de Fontbrune heeft dit werk uitgegeven en van commentaar voorzien. Allereerst laat hij zien welke voorspellingen er in de voorbije vierhonderd jaar zijn uitgekomen; vervolgens schetst hij een toekomstperspectief waarin Engeland ten onder gaat en Frankrijk een machtsoverheersende positie zal verwerven. Of de wens de vader van de gedachte is, zal moeten blijken, maar voor wie weten wil hoe de oorlog zal eindigen, is Hoe zal deze oorlog eindigen? de moeite waard. 

d. Unieke besprekingen van Hoe zal deze oorlog eindigen?
In het onderzoek dat aan dit artikel ten grondslag ligt, zijn artikelen gezien die voorzover valt na te gaan slechts in één nieuwsblad zijn gepubliceerd. Dit kan erop wijzen dat dit artikel voor rekening van het nieuwsblad in kwestie valt en niet van buitenaf is aangeleverd of verworven.

Het Rotterdamsch Nieuwsblad, 5 juli 1940
In de editie van 5 juli 1940 van het Rotterdamsch Nieuwsblad
is in een bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen? opgemerkt dat in tijden dat de wereld in brand staat, de belangstelling van de mensen voor wat men in rustiger tijden "duistere schrifturen" noemt, toeneemt, ook voor Nostradamus. Volgens het Rotterdamsch Nieuwsblad ziet de toekomst van Engeland er niet rooskleurig uit als de voorspellingen van Nostradamus en de uitleggingen ervan juist zijn.

Het Agrarisch Nieuwsblad, 8 juli 1940
In het artikel Profetieën van Nostradamus, gepubliceerd in de editie van 8 juli 1940 van het Agrarisch Nieuwsblad, is Hoe zal deze oorlog eindigen? als een uiterst frappant boekje gepresenteerd. Als voorbeeld worden een aantal voorspellingen besproken die volgens Hoe zal deze oorlog eindigen? in het verleden in vervulling gegaan zijn, zoals de voorspelling die gekoppeld is aan het uitbreken in 1914 van de Eerste Wereldoorlogen en het zinken in 1916 van de Engelse kruiser Hampshire en de voorspelling die gekoppeld is aan het einde van de Eerste Wereldoorlog. Daarna komt het commentaar in Hoe zal deze oorlog eindigen? op kwatrijn 03-57 aan de orde: in 1939 zal zich een verandering in Engeland voordoen, ongeacht hoe de oorlog zal aflopen. De macht van Hitler zal toenemen (zijn geboorte is door Nostradamus voorspeld). In Frankrijk komt een dictator aan de macht. Deze keert zich tegen Engeland, dat in de Golf van Genua door de Franse vloot verslagen wordt en van het wereldtoneel verdwijnt.
Volgens de auteur van Profetieën van Nostradamus wijzen de tekenen in zijn tijd op een groeiende tegenstelling tussen Frankrijk en Engeland. Dit maakt Hoe zal deze oorlog eindigen? volgens hem actueel en interessant.
Interessant in dit verband is het bericht onder Profetieën van Nostradamus, met als kop Oorlogsverklaring van Frankrijk aan Engeland?. Hierin staat dat de Japanse regering onbevestigde berichten heeft ontvangen met de strekking dat Frankrijk voornemens is Engeland de oorlog te verklaren en dat Franse autoriteiten in Haiphong (in het toenmalige Frans Indo-China) Britse schepen aan de ketting zouden hebben gelegd.

De Vijf Rivieren, 9 juli 1940
In de editie van 9 juli 1940 van het dagblad De Vijf Rivieren - dagblad voor het oude graafschap Teysterband en omgeving, waarin opgenomen: Nieuwe Gorinchemse Courant, is in de eerste helft van de vaste rubriek Wat de sterren u zeggen ingegaan op Hoe zal deze oorlog eindigen?. Volgens het artikel was het niet geheel toeval dat juist in die dagen een "boekske" was verschenen bij uitgeverij W.J. Ort te 's Gravenhage, met daarin voorspellingen van Nostradamus, uitgelegd door dr. De Fontbrune, waarmee de lezer een indruk zou krijgen van de loop der hedendaagse gebeurtenissen, zoals de aanhangers van Nostradamus die zagen. Nostradamus werd beschreven als een zeer merkwaardig man, die een teruggetrokken leven leidde, de astrologie in alle ernst beoefende en aan wie op occulte wijze de toekomst van Europa was geopenbaard. Wie Hoe zal deze oorlog eindigen? onbevooroordeeld zou lezen, zou moeten erkennen dat een groot deel de voorspellingen van Nostradamus aardig bewaarheid zijn geworden.
In de editie van 16 juli 1940 van De Vijf Rivieren werd in Wat de sterren u zeggen de geschiedenis van de astrologie in grote lijnen beschreven. In deze beschrijving, waarin onder andere aandacht werd besteed aan de middeleeuwse christelijke Kerkvaders die zich tegen astrologie keerden, werd Nostradamus genoemd als één van de beroemde astrologen uit die tijd en werd verwezen naar de editie van 9 juli 1940, waarin uit zijn werk was geciteerd.
In geen van beide artikelen is iets geschreven in positieve of negatieve zin over het feit dat in Hoe zal deze oorlog eindigen? de ondergang van Engeland is aangekondigd en de overwinning van Duitsland.

De Gorcumer, 12 juli 1940
In de editie van 12 juli 1940 van De Gorcumer staat op pagina 5 het artikeltje Voorspellingen, dat over drie kolommen is verspreid. In dit artikeltje is de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? uitvoerig beschreven. Hoe zal deze oorlog eindigen? een aantal voorspellingen van Nostradamus, vergezeld van commentaar door de Franse Nostradamus-expert De Fontbrune. Het doel van Hoe zal deze oorlog eindigen? was niet zozeer te demonstreren welke van de voorspellingen van Nostradamus in het verleden reeds waren vervuld, maar wat er in de toekomst zou gebeuren. Aan de hand van citaten uit Hoe zal deze oorlog eindigen? werd inDe Gorcumer de oorzaak van het uitbreken van de oorlog uitgelegd. Londen zou dan ook zwaar te lijden krijgen onder bombardementen en Engeland zou met zware verliezen ten onder gaan en van het wereldtoneel verdwijnen, om plaats te maken voor Duitsland, waaraan Nostradamus de komst van het heilige rijk had toegezegd, Nostradamus, die over Hitler had voorspeld dat deze "een Groote" was, geboren uit het volk dat te laat was gekomen.

De Residentiebode en het Nederlandsch Dagblad, 23 juli 1940
In de edities van 23 juli 1940 van De Residentiebode en het Nederlandsch Dagblad, haar kopblad, staat een uitvoerig artikel, getiteld Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot. In dit artikel wordt gespeculeerd over een confrontatie tussen Duitsland en Engeland, naar aanleiding van een toespraak van Lord Halifax, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, die daarin volgens Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot te kennen had gegeven dat Engeland haar eigen leven wil leiden, God op haar manier wil vereren en dienen, de oorlog niet had gewild en hem niet langer zou voeren dan nodig zou zijn. In beide kranten werden deze uitspraken bestempeld als het resultaat van een "tragische verblinding", die voor de Engelse bevolking verschrikkelijke gevolgen zou hebben. Dit vooruitzicht werd benadrukt door de bespreking van een aantal fragmenten uit Hoe zal deze oorlog eindigen?. Volgens de voorspellingen van Nostradamus namelijk zou, als het tot een eindstrijd zou komen, een grote mogendheid eindigen, en dat zou niet Duitsland zijn. Een aantal commentatoren had geschreven dat Nostradamus in de zestiende eeuw de ondergang van Engeland had voorspeld. In Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot werd dit met een zeker voorbehoud te berde gebracht; het ging immers om commentaren, de voorspellingen van de Franse ziener zijn nogal duister. Hoe zal deze oorlog eindigen? is in Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot gepresenteerd als een fraaie uitgave van een studie van de Nostradamus-kenner dr. De Fontbrune, met daarin een selectie uit de voorspellingen van Nostradamus, die op zeer aannemelijke wijze worden uitgelegd. Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot onthoudt zich van een oordeel over de Profetieën van Nostradamus en de commentaren erop en raadt nieuwsgierigen aan er kennis van te nemen zonder ze aan te hangen of te verwerpen. De lezers van Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot doen er verstandiger aan zich op de werkelijkheid te baseren dan op voorspellingen die op tweeërlei wijze kunnen worden uitgelegd. Het puzzelen met deze voorspellingen is volgens Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot echter een interessant tijdverdrijf. Niet in de laatste plaats omdat het perspectief dat uit Hoe zal deze oorlog eindigen? naar voren komt, aansluit bij de werkelijkheid zoals die in Tragische verblinding - Nostradamus als bondgenoot is uiteengezet: een eindstrijd tussen Duitsland en Engeland, met Nostradamus als bondgenoot van Duitsland.

De Haagsche Courant, 24 juli 1940
In de editie van 24 juli 1940 van het dagblad de Haagsche Courant stond op pagina 7 in de rubriek Van de boekenplank een bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Niet alleen de historie, ook zieners zouden volgens deze bespreking de vraag hoe de oorlog zou eindigen, kunnen beantwoorden. Eén van de grote zieners was de arts Nostradamus, zoon van een notaris, die vooral bekendheid verwierf door zijn moed bij het bestrijden van de pest en die zich op latere leeftijd toelegde op astrologie. Zijn Centuriën baarden zeer veel opzien. De voorspellingen hierin zijn, vanwege hun duistere taal, alleen begrijpelijk voor ingewijden en wetenschappelijk onderlegde personen en hebben vaak het onderwerp gevormd van vele diepgaande studies. De uitleg van de in Hoe zal deze oorlog eindigen? besproken voorspellingen wordt in dit artikel toegeschreven aan dr. De Fontbrune, die eerst een serie voorspellingen behandelt die in de loop van de vier voorgaande eeuwen in vervulling zijn gegaan, waaronder de opkomst van Hitler, en vervolgens voorspellingen die duiden op het einde van het Britse Rijk en de toenemende macht van Frankrijk. In de slotalinea wordt Hoe zal deze oorlog eindigen? aangeprezen als een interessant, keurig verzorgd, geïllustreerd boekje.

De Koerier - Deventer Dagblad, 3 augustus 1940
Op pagina 2 van de editie van 3 augustus 1940 stond in de rubriek De Leestafel een bespreking van Hoe zal deze oorlog eindigen?. De lezers werden in beknopte bewoordingen vertrouwd gemaakt met het raadselachtige karakter van de Centuriën, het feit dat ze reeds vanaf 1559 een grote reputatie genoten en de deskundigheid van Dr. de Fontbrune, die ze van commentaar had voorzien. Dat Nostradamus een goede ziener was, bleek volgens de recensent uit het feit dat in het verleden een aantal van zijn voorspellingen waren uitgekomen, zoals die over Napoleon, de uitvinding van de duikboot en de vliegmachine en het ontstaan en lot van de Volkenbond. Voor de "huidige tijd" had hij de opkomst van Hitler voorspeld, de band tussen Duitsland, Italië en Rusland en de oorlog die in 1939 was uitgebroken. Over het verloop van de oorlog had Nostradamus volgens de recensent geschreven dat dit voor Engeland allesbehalve gunstig zou zijn. 
Met de slotopmerking dat het interessant zou zijn van zijn voorspellingen kennis te nemen om te zien wat er in de toekomst waar van zal zijn omdat volgens de commentaren veel van de voorspellingen van Nostradamus reeds in vervulling gegaan waren, prikkelde de recensent de nieuwsgierigheid van zijn lezers, of joeg hij wellicht de angst aan die onder hen leefde.

De Limburger Koerier, 12 augustus 1940
Op de onderste helft van pagina 7 van de editie van 12 augustus 1940 van de Limburger Koerier is aan Hoe zal deze oorlog eindigen? een uitvoerige bespreking gewijd. De bespreking werd ingeleid met de opmerking dat de Limburger Koerier bij het uitbreken van de oorlog curiositeitshalve voorspellingen had gepubliceerd van onder andere Victor van Leliëndal, Catharina van Siëna en de pastoor van Ars. De voorspellingen in Hoe zal deze oorlog eindigen? zijn volgens de auteur van deze bespreking dermate treffend, dat een uitvoerige bespreking op zijn plaats is. Wat volgt, is een uitvoerige samenvatting van de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen?, waarin niet zelden complete passages woord-voor-woord opduiken. Uitvoerig wordt stilgestaan bij de voorspelling van de inval in Polen en wordt de ondergang van Engeland en Frankrijk in het vooruitzicht gesteld en de samenwerking tussen Hitler, Mussolini en Stalin. 
De bespreking sluit af met de opmerking dat de Ene, die alles weet, ook wat komen zal, naar eigen goedvinden grote en ongewone gaven aan mensen uitdeelt, maar zelf het lot van de wereld bestuurt. De lezer wordt dan ook aangeraden biddend te vertrouwen in Zijn vaderlijke wijsheid en almacht.

De Leeuwarder Courant, 26 augustus 1940
In de editie van 26 augustus 1940 van de Leeuwarder Courant stond in de rubriek Boekentafel een korte beschrijving van de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Over Nostradamus was vermeld dat hij in 1555 profetieën had gepubliceerd die zich tot 3797 uitstrekten. De inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? was beschreven als wat Nostradamus had voorspeld met betrekking tot "de tijd waarin wij leven", met andere woorden: 1940, en een aantal van zijn voorspellingen die reeds waren uitgekomen in de vierhonderd jaar tijd tussen publicatie ervan en "onze tijd", met andere woorden: 1940. 
De beschrijving in de Leeuwarder Courant van de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? stemt overeen met de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen?

Het Volk, 16 november 1940
Onderaan op pagina 2 van de bijlage Morgenrood van de editie van 16 november 1940 van dagblad Het Volk, een bijlage die volgens de krantenkop een zaterdags verschijnende bijlage was van de bladen der Arbeiderspers, staat een artikel, getiteld Iets over waarzegsters en helderzienden - Kan het geheim van de toekomst worden doorgrond?, ondertekend door een zekere Majo. De lezer blijft in het ongewisse. Waarzegsters ontvangen hun cliënten doorgaans in donkere kamertjes. De geheime wetenschap waarin zij zouden zijn ingewijd, is niets meer of minder dan een dosis mensenkennis. Aangelegenheden van het alledaagse leven die zich bij ieder mens voordoen en die zij beschrijven met het oog op de toekomst, worden door de cliënten op hun eigen persoonlijk leven betrokken. Er kan echter sprake zijn van helderziendheid. De wetenschap kan dit niet ontkrachten. In de afgelopen tijden heeft de wetenschap onnoemelijke vooruitgang geboekt, maar er is geen verklaring gevonden voor hoe goud wordt vervaardigd en de geheimen van het leven lieten en laten zich niet doorgronden. In de loop der eeuwen zijn er grote zieners geweest die voorspellingen hebben gedaan die uit zijn gekomen. Nostradamus was geen ziener in de gebruikelijke zin des woords. Hij was een groot geleerde, werd aangetrokken door de sterrenkunde en ontwikkelde zijn profetische gave door zijn eigen, krachtige wil. Hij voorspelde de komst van Napoleon, Hitler en Mussolini en het uitbreken van de oorlog, waarbij het door hem aangegeven jaar, 1939, klopte.
Het artikel eindigde met de zin: "Wat men hiervan zeggen zal? Och, de lezer oordele zelf."
Nergens in het artikel is de titel Hoe zal deze oorlog eindigen? vermeld, of de naam van W.J. Ort als uitgever ervan. De opgesomde voorspellingen van Nostradamus die uitgekomen zouden zijn, inclusief het jaar 1939 als jaar waarin de oorlog uitbrak, kunnen stuk voor stuk teruggevoerd worden op Hoe zal deze oorlog eindigen?, waaruit de conclusie kan worden dat de opgesomde voorspellingen aan die brochure ontleend zijn.

e. Advertenties en aankondigingen
In een aantal dag- en weekbladen was met betrekking tot Hoe zal deze oorlog eindigen? geadverteerd of was het verschenen zijn ervan aangekondigd. In het onderzoek dat aan dit artikel ten grondslag ligt, zijn de volgende advertenties en aankondigingen gezien:

  • De Zandvoorter, 24 en 26 juli 1940: advertentie van Van Petegem's Boekhandel, Zandvoort; 

  • Leeuwarder Courant, 7 september, 2 oktober en 23 november 1940: advertentie van boekhandel Nieuwenhuis, Sacramentstraat, Leeuwarden;

  • Leeuwarder Nieuwsblad, 11 september en 24 november 1940: advertentie van boekhandel Nieuwenhuis, Sacramentstraat, Leeuwarden;

  • Limburger Koerier, 13 juli 1940, rubriek Nieuwe uitgaven: aankondiging van het verschenen zijn van Hoe zal deze oorlog eindigen?;

  • Texelsche Courant, 13 juli 1940: advertentie van boekhandel Parkstraat, Den Burg;

  • Wieringer Courant, 11 juli 1940: de opmerking dat dr. De Fontbrune één van degenen is geweest die de Centuriën bestudeerd hebben en van commentaar heeft voorzien, en dat zijn studie nu vertaald is in het Nederlands;

  • Wormer en Jisper advertentieblad, 15 augustus 1940: bespreking van de bij Ort verschenen brochures Hongersnood in Engeland en Oorlog in het Noorden. In de slotregels stond dat deze brochures verkrijgbaar waren bij Kuijper's Boekhandel in Wormer, die nog exemplaren op voorraad had van Hoe zal deze oorlog eindigen?, De waarheid marcheert, Kan Engeland den oorlog winnen?, S.O.S. Europa en Grote verkondigers van het voortbestaan, alle verschenen bij Ort.

In Het Nationale Dagblad, een krant, uitgegeven door de Nederlandse NSB (Nationaal Socialistische Beweging), en Volk en Vaderland, een weekblad, eveneens uitgegeven door de NSB, is aan Hoe zal deze oorlog eindigen? geen aandacht besteed. 

 

Het doel van de lovende artikelen over de pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort
Vóór de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940 verschenen vier van de twaalf pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort: De waarheid marcheert..., Kan Engeland den oorlog winnen?, de eerste en tweede druk van Tsjecho-Slowakije - slachtoffer der Westersche mogendheden en de eerste druk van Hoe zal deze oorlog eindigen?. Slechts in enkele dag- en nieuwsbladen waarin na de capitulatie van Nederland op 15 mei 1940 artikelen over Hoe zal deze oorlog eindigen? en de overige brochures van Meijer Schwencke / Ort zijn verschenen, zijn vóór de Duitse inval in mei 1940 artikelen gepubliceerd over De waarheid marcheert... en Tsjecho-Slowakije - slachtoffer der Westersche mogendheden. In die artikelen, die los van elkaar waren geschreven, werd op deze brochures, die getypeerd werden als Duitse (!) propagandabrochures, forse kritiek geleverd. Aan Kan Engeland den oorlog winnen? en Hoe zal deze oorlog eindigen? is vóór de Duitse inval geen aandacht besteed in deze dag- en nieuwsbladen.
Vanaf de capitulatie van Nederland op 15 mei 1940 tot in februari 1941 verschenen in vrijwel alle dag- en nieuwsbladen die in de voorgaande paragraaf zijn besproken lovende artikelen over Hoe zal deze oorlog eindigen? en de andere pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort die na de capitulatie in omloop werden gebracht, waaronder herdrukken van De waarheid marcheert... en Tsjecho-Slowakije - slachtoffer der Westersche mogendheden. Deze artikelen waren vaak identiek aan elkaar. Ze doen een aantal vragen rijzen, zoals wie ze geschreven heeft, in wiens opdracht ze geschreven zijn, hoe ze bij dag- en nieuwsbladen terecht zijn gekomen en wat met de publicatie ervan werd beoogd.
Uit de mededelingen 18 en 23 van de RvV blijkt dat de RvV wilde bewerkstelligen dat de pro-Duitse propagandaboodschap van deze brochures zou worden uitdragen in dag- en nieuwsbladen. In mededeling 18 stond dat de bladen een exemplaar toegezonden was van Hoe zal deze oorlog eindigen? en was met klem aangedrongen op bespreking ervan. In mededeling 23, gedateerd op 5 juli 1940, was namens Ort op bespreking van Hongersnood in Engeland aangedrongen en werd nog eens herinnerd aan het verzoek aandacht te besteden aan Hoe zal deze oorlog eindigen?. In het artikel over Hoe zal deze oorlog eindigen? in de editie van 9 juli 1940 van de Heldersche Courant is uitvoerig uit Hoe zal deze oorlog eindigen? geciteerd. In de edities van 13 en 15 juli 1940 van de Nijmeegse editie van De Gelderlander is vrijwel het volledige tweede hoofdstuk van deze brochure onverkort gepubliceerd. Het is goed denkbaar dat de redacties van de Heldersche Courant en De Gelderlander op de verzendlijst hebben gestaan van de bladen aan wie de RvV een exemplaar van Hoe zal deze oorlog eindigen? toegezonden heeft. Het ligt voor de hand dat de mededelingen 18 en 23 afkomstig waren van Meijer Schwencke. In zijn hoedanigheid van eigenaar/directeur van de VGB was hij immers betrokken bij de vervaardiging van Hoe zal deze oorlog eindigen? en Hongersnood in Engeland en wist hij de verschijningsdata ervan. De vraag is of hij deze brochures op eigen initiatief onder de aandacht van dag- en nieuwsbladen heeft willen brengen of dat hij handelde op instructie van bijvoorbeeld de afdeling Ausland van het Propagandaministerie, die op 15 mei 1940, de dag van de capitulatie van Nederland, opdracht had gegeven 3.000 extra exemplaren van Hoe zal deze oorlog eindigen? te vervaardigen.
Ten aanzien van de kant en klare pagina met de rubrieken De internationale toestand in de afgeloopen week, Deze week in Nederland en De wereld in kaart, rijst de vraag welk persbureau deze kant en klare pagina heeft vervaardigd en of het artikel over Hoe zal deze oorlog eindigen? die medio juni 1940 in De Soester Courant, Frisia en de Texelsche Courant op deze pagina verschenen, door een medewerker van dat persbureau is geschreven of dat dit persbureau het toegezonden heeft gekregen en opgenomen in de kant en klare pagina.
Meijer Schwencke heeft in zijn maatschappelijk leven tal van activiteiten ontplooid, niet zelden achter de schermen. Hij wilde carrière maken, grote zaken doen en veel invloed krijgen. Om dit te bereiken, richtte hij ondernemingen op en bewerkstelligde hij samenwerkingsverbanden en fusies. Zijn politieke overtuiging, die in de Tweede Wereldoorlog aan veranderingen onderhevig is geweest, lijkt bepaald te zijn geweest door de mate waarin hij zijn zakelijke belangen kon nastreven of de mate waarin hij zich in zijn zakelijke belangen bedreigd voelde. Hij kon zowel met vriend als vijand zaken doen en speelde mensen tegen elkaar uit als hem dat van pas kwam.[17] 

De VPB, waarvan Meijer Schwencke eigenaar was, vervaardigde in de jaren '30 bulletins als Dagelijksche Actuele Dienst, Opbouw en Nieuw Europa. Deze bulletins bevatten nieuwsberichten en achtergrondartikelen. Kranten konden zich hierop abonneren. Verder leverde de VPB kopij op het gebied van buitenland, cultuur, mode, politiek, sport en spel. Vooral kleinere dagbladen, nieuwsbladen en tijdschriften die geen redacteuren op deze gebieden hadden, maakten hiervan gebruik.[18] De vraag is of de VPB ook de kant en klare pagina met de rubrieken De internationale toestand in de afgeloopen week, Deze week in Nederland en De wereld in kaart heeft vervaardigd en of de VPB het persbureau is geweest dat na de capitulatie van Nederland de lovende artikelen over Hoe zal deze oorlog eindigen? en de andere pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort aan dag- en nieuwsbladen leverde. Het is niet denkbeeldig, immers, Meijer Schwencke was werkzaam in de tak van provinciale en regionale dag- en nieuwsbladen. Achter de schermen had hij in 1936 de oprichting gestimuleerd van de PP (Provinciale Pers), een vereniging van nieuwsbladuitgevers die zou gaan concurreren met de reeds bestaande verenigingen van nieuwsbladuitgevers. De leden van de PP kregen kopij van de VPB, die daarmee een deel van de nieuwsverspreiding terugwon die zij in de voorgaande jaren aan het ANP (Algemeen Nederlandsch Persbureau), de GPD (Groote Provinciale Dagbladen) en de RP (Regionale Pers) had verloren. Met de oprichting in juni 1940 van de RvV wilde hij voorkomen dat de provinciale pers in casu de VPB hetzelfde lot zou ondergaan als de Duitse persbureaus, die na de machtsovername van Hitler in 1933 min of meer buitenspel waren gezet omdat de nieuwsverspreiding in handen was geraakt van het Propagandaministerie en het DNB (Deutsche Nachrichtenbüro). De oprichting in juli 1940 van de PPP (Vakgroep Provinciale en Periodieke Pers), een fusie tussen de PP en de NPP (Nederlandsche Periodieke Pers), was een ander initiatief van Meijer Schwencke, die wilde voorkomen dat de PP door de NPP, waarmee sinds 1937 een nauw samenwerkingsverband bestond, zou worden overvleugeld. Eind augustus 1940 hadden zich bij de PPP 272 uitgevers aangesloten die 201 nieuwsbladen, 237 vakbladen en 250 algemene tijdschriften vertegenwoordigden.[19] Ook de PPP zal de aangesloten nieuwsbladen, vakbladen en algemene tijdschriften van kopij hebben voorzien. Wellicht maakten de lovende artikelen over Hoe zal deze oorlog eindigen? en de andere pro-Duitse propagandabrochures van Meijer Schwencke / Ort daar deel van uit.
In de naoorlogse rechtspleging heeft Meijer Schwencke zich verweerd met het verhaal dat hij er zorg voor had gedragen dat de vertaling en de verspreiding van de pro-Duitse propagandabrochures gesaboteerd werd, waardoor het propagandistisch effect ervan werd ondermijnd.[20] Uit een vergelijking tussen Hoe zal deze oorlog eindigen?, Was bringt das Jahr 1940? en de artikelen over deze brochure die in een aantal dag- en nieuwsbladen gepubliceerd zijn, blijkt het tegendeel. Hoe zal deze oorlog eindigen? is een vrijwel woordelijke vertaling van Was bringt das Jahr 1940?. De vertalers hebben niet aan de propagandaboodschap getornd. Bovendien hebben zij door de invoeging van de namen Pasteur en De Fontbrune en de invoeging van de suggestie dat Hoe zal deze oorlog eindigen? gebaseerd is op Franse publicaties, een drieledig vals spoor naar Frankrijk gelegd als zou daar de originele tekst verschenen zijn. Onder gebruikmaking van verkoopargumenten zoals de zorg waarmee deze brochures waren vervaardigd en het waardevolle karakter ervan voor wie geïnteresseerd was in de eigentijdse geschiedenis, en onder prikkeling van het intellect door een appèl te doen op het vermogen van de lezers publicaties kritisch te lezen, werd in deze artikelen de propagandaboodschap van deze brochures onverbloemd uit de doeken gedaan en werden de lezers van deze artikelen ongevraagd met deze propaganda geconfronteerd. Van de meeste van deze brochures was de oplage klein, ongeveer 5.000 exemplaren. Dergelijke kleine oplagen hebben normaal gesproken geen groot bereik. Door het bespreken in dag- en nieuwsbladen werd het bereik van de propagandistische boodschap van deze brochures aanzienlijk vergroot. Qua tijd werd het bereik aanzienlijk bekort. In tegenstelling tot een brochure wordt een dag- of nieuwsblad immers niet ten eeuwige dage bewaard. Een naar aanleiding van deze artikelen ontstane defaitistische geruchtenstroom zou echter kunnen voortwoekeren. 
Uit de informatie die mij tot op heden bekend is, blijkt niet dat de Duitse autoriteiten na 15 mei 1940 opdracht gaven de inhoud van de pro-Duitse propaganda brochures van Meijer Schwencke / Ort in de vorm van artikelen te publiceren in regionale dag- en nieuwsbladen. Het feit dat na 15 mei 1940 de volledige serie brochures in deze kranten werd besproken, kan zijn veroorzaakt door de wens van Meijer Schwencke zijn voorraad te verkopen. Echter, of er nu wel of geen financiële motieven zijn geweest, de propagandaboodschap van deze brochures is in dag- en nieuwsbladen aan de orde gekomen, zelfs in die dag- en nieuwsbladen waarin een aantal van deze brochures vóór de Duitse invasie in Nederland op 10 mei 1940 ernstig waren bekritiseerd.

 

Tegenwicht
In deze paragraaf worden publicaties besproken waarin de auteur zich openlijk of in bedekte termen tegen geruchten over de voorspellingen van Nostradamus keerde of tegen Hoe zal deze oorlog eindigen?.

De Zeeuw, 6 juli en 20 juli 1940
Het dagblad De Zeeuw - Dagblad voor de Provincie Zeeland was een zelfstandig dagblad van protestants-christelijke signatuur. Voor mei 1940 was het geschatte aantal abonnees 3.800; eind 1940 was het geschatte aantal abonnees 3.854. 
Op pagina 2 van de editie van 6 juli 1940 van het dagblad De Zeeuw - Dagblad voor de Provincie Zeeland staat rechtsbovenaan het artikel Aan het zoeklicht. De auteur, die zich bedient van de schuilnaam "Opmerker", vindt het begrijpelijk dat velen zich bezighouden met de vraag hoe de oorlog zal eindigen en dat in sommige kringen mensen, op zoek naar een antwoord op deze vraag, zich tot waarzeggerij wenden. "Opmerker" was verbaasd te zien dat in Hoe zal deze oorlog eindigen? volle zekerheid wordt gegeven over de afloop van de oorlog. Hij betreurt het dat de lezers van Hoe zal deze oorlog eindigen? met de bijbelse uitspraak wie ooren heeft om te horen..., worden opgewekt om te luisteren naar de waarzeggerij van Nostradamus, aan wie de genade van profetie ten deel was gevallen. Hij maant zijn lezers met de opmerking "Gij zult u niet keeren tot de waarzeggers - en zoekt ze niet. Ik ben de Heere uw God."
Op pagina 5 van de editie van 20 juli 1940 van het dagblad De Zeeuw - Dagblad voor de Provincie Zeeland staat het artikel Wonderlijke "voorlichting". De lezers van dit artikel worden op de hoogte gesteld van het feit dat de Raad van Voorlichting der Nederlandsche Pers de redactie van diverse bladen dringend heeft verzocht een uitvoerige bespreking te wijden aan Hoe zal deze oorlog eindigen?. Hierin werd namelijk aan de hand van een voorspelling over zeven veranderingen in Engeland de afloop van de oorlog uit de doeken gedaan. De redactie van De Zeeuw schaarde zich geenszins achter de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen?, integendeel. Met de publicatie van vrijwel de gehele inhoud van Aan een jongeren tijdgenoot, no. 7, geschreven door prof. dr. Klaas Schilder en gepubliceerd in de editie van 19 juli 1940 van het weekblad De Reformatie, werd met Hoe zal deze oorlog eindigen? de vloer aangeveegd.

Het Volk, 14 juli 1941
Op pagina 7 van de editie van 14 juli 1941 van Het Volk staat het artikel "Voorspellingen" - Gezond verstand vóór redeloze lichtgelovigheid, waarin de auteur zich keert tegen voorspellingen in het algemeen en oorlogsvoorspellingen in het bijzonder, zeker als zij het resultaat zijn van psychologische oorlogvoering. Deze voorspellingen worden bekritiseerd aan de hand van citaten uit een artikel, geschreven door de Nederlandse historicus dr. G. Gorris SJ, dat gepubliceerd was in het roomskatholieke tijdschrift Studiën (volgens de editie van 23 juli 1941 van het Limburgsch Dagblad luidde de titel van zijn artikel Tijd van oorlog - Tijd van voorspellingen en maakte het deel uit van de rubriek Dingen van de dag). De Profetieën van Nostradamus werden gekwalificeerd als mysterieuze ontboezemingen die een jaar tevoren (1940, TvB) van zich deden spreken. Als, zo schreef Gorris, men zou weten dat zelfs de grootste geleerden moeite hebben met het vertalen uit het oud-Frans en het becommentariëren ervan, doet de gewone man er beter aan zich er verre van te houden.
Op deze website wordt aangehouden dat Gorris zich in 1941 tegen de inhoud keerde van Hoe zal deze oorlog eindigen?, gepubliceerd in 1940.
Over Studie kan nog worden opgemerkt dat dit tijdschrift in de zomer van 1941 door de Duitse autoriteiten werd verboden.

De Maasbode, 19 juli 1940
Het dagblad De Maasbode was een zelfstandig dagblad van rooms-katholieke signatuur en werd uitgegeven in Rotterdam. In 1940 was het in Nederland het belangrijkste rooms-katholieke dagblad. De Maasbode had een ochtend- en avondeditie.Voor mei 1940 was het geschatte aantal abonnees 51.631; eind 1940 was het geschatte aantal abonnees 37.260. Op 4 februari 1941 kreeg De Maasbode een verschijningsverbod opgelegd.
Op pagina 5 in de avondeditie van 19 juli 1940 van De Maasbode werden in het artikel De profeet van Salon - Michel Nostradamus voorspellingen - Engelands ondergang in de sterren geschreven? Nostradamus, de in Nostradamus geïnteresseerden en Hoe zal deze oorlog eindigen? kritisch belicht.
Het artikel begint met de opmerking dat met dezelfde regelmaat waarmee oorlogen uitbreken, voorspellingen over de mogelijke afloop de ronde doen. De schrijvers van die voorspellingen weten maar al te goed dat vooral in tijden van nood een groot deel van de mensen lichtgelovig genoeg is om er geloof aan te hechten. De mens wordt nu eenmaal aangetrokken door geheimzinnigheid, zeker in het geval van mysterieuze orakels met een heilig, astraal karakter. Wat in dit opzicht in de jaren 1914/'18 is gebeurd, deed zich anno 1940 opnieuw voor.
De auteur van De profeet van Salon [...] heeft de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen? vergeleken met die van de editie-Amsterdam-1668 van de Centuriën. Een exemplaar ervan bevond zich in de gemeentebibliotheek van Rotterdam die, zo merkte de auteur fijntjes op, bij de ramp van Rotterdam (het bombardement van 14 mei 1940) gespaard was gebleven. Uit de Brief Discours heeft hij een aantal feiten uit het leven van Nostradamus gelicht. Aan de hand van fragmenten uit de Brief aan Henri II laat hij zien dat de Centuriën met opzet in vage bewoordingen zijn geschreven.
Met betrekking tot de passages in Hoe zal deze oorlog eindigen? waarin de ondergang van Engeland in het vooruitzicht wordt gesteld, stelt de auteur van De profeet van Salon [...] vast dat, zoals in 1806 een boek was verschenen met als titel Napoleon ... prédit par Nostradamus, het niet verwonderlijk is at in 1940 een boek is verschenen waarin staat dat Nostradamus in de late middeleeuwen de opkomst van Hitler, Mussolini en Stalin heeft voorzien. Door een combinatie van kwatrijnen, te weten de kwatrijnen 03-57 en 10-100, is het volgens de auteur mogelijk een dusdanig suggestieve reeks voorspellingen aaneen te rijgen, dat men de indruk krijgt dat Nostradamus ooggetuige is geweest van de gebeurtenissen die zich in 1940 voordoen. De voorspellingen van Nostradamus zijn volgens de auteur echter zo duister, dat men bijna alles eruit kan halen wat men wil en dat men onbesproken kan laten wat men wil negeren. De mensen zijn nu eenmaal geneigd te geloven wat men wil geloven.

De Reformatie, 19 juli 1940
De Reformatie - weekblad tot ontwikkeling van het gereformeerde leven werd in 1920 opgericht en verscheen tot in het midden van de jaren '80 eenmaal per week (tegenwoordig is de verschijningsfrequentie tweemaal per week). Van 1935 tot 1952 was prof. dr. Klaas Schilder, hoogleraar theologie aan de Theologische Hogeschool in Kampen, redacteur. 
Schilder was een fel tegenstander van het nationaalsocialisme, dat hij als heidens en antichristelijk bestempelde. Door zijn toedoen werd de NSB in 1936 door de generale synode van de Gereformeerde Kerken veroordeeld. De Duitse inval in Nederland in mei 1940 was voor Schilder aanleiding zijn openlijke verzet tegen het nationaalsocialisme te verscherpen. In augustus 1940 vaardigden de Duitsers voor onbepaalde tijd een verschijningsverbod tegen De Reformatie uit. Schilder werd gearresteerd. In december 1940 werd hij, onder oplegging van een schrijfverbod, vrijgelaten. Van juli 1942 tot juli 1944 was hij ondergedoken.
In de editie van 19 juli 1940 heeft Schilder onder het pseudoniem "Adolphus Venator" met het artikel Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 gehoor gegeven aan de tweevoudige oproep van de RvV om aan Hoe zal deze oorlog eindigen? aandacht te besteden. Een aantal malen heeft hij in Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 uit Hoe zal deze oorlog eindigen? geciteerd. Of de RvV een exemplaar van Hoe zal deze oorlog eindigen? op eigen initiatief aan De Reformatie heeft toegezonden, zoals de eerste mededeling van de RvV over deze brochure suggereert, of dat De Reformatie om toezending van een exemplaar heeft gevraagd, zoals de tweede mededeling van de RvV suggereert, wordt uit Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 niet duidelijk.
In Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 heeft Schilder niet alleen Hoe zal deze oorlog eindigen? vanuit reformatorisch oogpunt bekritiseerd, maar ook de RvV, waarbij hij Tobie Goedewaagen, haar voorzitter, en mr. Meinoud Marinus Rost van Tonningen, lid van de RvV, met naam en toenaam noemde. Dr. Anton Adriaan Mussert, leider van de NSB, werd door Schilder aangesproken met de vraag of deze wel de tijd had gehad een echte Nostradamuskenner te worden. Over de Joden had Mussert in de dagen voorafgaand aan 19 juli 1940 het nodige gezegd. Schilder wierp zijn lezers voor dat degenen die in zijn dagen Joden beschimpten, onkundig waren van het feit dat Nostradamus van Joodse afkomst was, iets dat iedere Nostradamusexpert volgens hem wist, en zo een Jood lieten fungeren als heraut van de Duitse overwinning en de astrologie lieten fungeren als middel tot geloofsprediking. In Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 bekritiseerde hij de presentatie van Nostradamus in Hoe zal deze oorlog eindigen? als een gelovig Christen. Uit de Encyclopédie moderne ou dictionnaire abrégé des hommes et des choses (Brussel, 1830, deel XVII, p.117) citeert hij dat Nostradamus in de ogen van zijn tijdgenoten een bedrieger was en dat de publicaties over hem slechts het bijgeloof aanwakkerden en verder nergens toe dienden.
Schilder heeft in Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 het commentaar op kwatrijn 03-57 besproken dat in Hoe zal deze oorlog eindigen? was gegeven. In dit commentaar werd gesuggereerd dat Frankrijk in de periode 1649-1939 in tegenstelling tot Engeland geen grote veranderingen zou doormaken. Volgens Schilder werd met deze suggestie een feit als de opkomst en val van Napoleon Bonaparte totaal genegeerd. Dit was voor hem aanleiding Aan een jongeren tijdgenoot, no 7 te openen met de aankondiging dat Nederland binnen afzienbare tijd een nieuw, op dit punt aangepast Leerboek der Geschiedenis zou krijgen, goedgekeurd door Goedewaagen en Van Tonningen. In het sterfjaar van Nostradamus, zo sloot Schilder zijn artikel af, begon onder de Nederlandse calvinisten het belijdeniswoord zijn loop te nemen. In artikel 5 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis stond dat de gelovigen enkel en alleen de boeken van het Oude en Nieuwe Testament als heilig en canoniek erkennen en de inhoud ervan zonder enige twijfel geloven omdat zij hebben ervaren dat de dingen die in het Oude en Nieuwe Testament voorspeld zijn, geschieden. Volgens Schilder hebben de Nederlandse Calvinisten in hun geloofsgehoorzaamheid geen tyrannie ontzien en Joden, die zich van de voorspellingen van Nostradamus bekeerd hadden tot de Heilige Schrift, niet van de doopvont geweerd. Hij sprak dan ook de wens uit dat zijn jongere tijdgenoot dit in overweging zou nemen.

Het Nieuwsblad van het Zuiden, 24 juli 1940
In 1917 richtten Tilburgse textielfabrikanten het dagblad Het Nieuwsblad van het Zuiden op, een zelfstandig dagblad van Rooms-katholieke signatuur. Dit dagblad moest tegenwicht bieden aan de Nieuwe Tilburgsche Courant, die de spreekbuis was voor de vakbonden en maatschappelijke veranderingen propageerde die de Tilburgse geestelijkheid niet aanstonden. Voor mei 1940 was het geschatte aantal abonnees 9.000; eind 1940 was het geschatte aantal abonnees 8.837. Op 1 oktober 1941 werd Het Nieuwsblad van het Zuiden verboden en opgeheven. Na de oorlog werd de uitgave ervan hervat. In 1992 is Het Nieuwsblad van het Zuiden opgegaan in het Brabants Dagblad.
Op de voorpagina van de de editie van 24 juli 1940 van Het Nieuwsblad van het Zuiden staat een artikel, getiteld De toekomst voorspeld uit , waarin vanwege voorspellingen over het verloop van de oorlog werd stilgestaan bij oorlogsvoorspellingen in het algemeen en de voorspellingen van Nostradamus, dat wil zeggen de brochure Hoe zal deze oorlog eindigen?, in het bijzonder en de houding van de pers, met name de katholieke pers, ten opzichte van deze brochure.
Volgens de schrijver van De toekomst voorspeld uit koffiedik, die openlijk uitkwam voor zijn Rooms-katholieke overtuiging, heeft God aan sommige groten, profeten en heiligen, de gave van profetie gegeven. Pogingen om de toekomst uit kaarten en getallen te lezen achtte hij gevaarlijk en verwerpelijk. Een mens moest zich volgens de schrijver niet met dit soort zaken bezighouden, niet om aan te tonen dat Duitsland de oorlog zou verliezen en ook niet om aan te tonen dat Duitsland de oorlog zou winnen.
Volgens de schrijver waren de Profetieën van Nostradamus, vanwege het ontbreken van vervullingsjaren, voor velerlei uitleg vatbaar en konden ze aan tal van gebeurtenissen worden gekoppeld. De boodschap in het enkele weken voor het schrijven van De toekomst voorspeld uit koffiedik verschenen boekje (het is duidelijk dat het om Hoe zal deze oorlog eindigen? gaat) dat Engeland de oorlog zal verliezen, achtte hij even ongeloofwaardig als de enkele weken ervoor rondwarende mededeling dat de Duitse troepen bij Poitiers zouden worden verslagen of dat 1940 voor Mussolini het noodlotsjaar zou zijn. Met pijnlijke verbazing constateerde de schrijver dat meerdere, ook katholieke kranten, het boekje aanbevelen, er veel goeds over vertellen en zelfs de halve inhoud ervan afdrukken. Hiermee keert de schrijver zich tegen de Nieuwe Tilburgsche Courant, die in de edities van 22 en 23 juli 1940 de tekst van de pagina's 27 t/m 36 van Hoe zal deze oorlog eindigen? letterlijk hadden weergegeven, ondanks het feit dat Les vrayes Centuries et Propheties van Michel Nostradamus in de achttiende eeuw door de Rooms-katholieke Kerk was verboden en op de pauselijke Index was geplaatst. Het Nieuwsblad van het Zuiden was volgens de schrijver een voorstander van een nieuw Europa, maar niet op grond van verwachtingen die op bijgeloof gebaseerd zijn. God bestuurt de wereld en ondanks dat de wereld vol twistende mensen is, leidt Hij de wereldgeschiedenis naar het doel dat Hem voor ogen staat. Kaartlezers, koffiedikkijkers en sterrenwichelaars kunnen Zijn plan niet doorgronden.
Naast De toekomst voorspeld uit koffiedik stond een artikel waarin de krant zich achter het Driemanschap van de Nederlandsche Unie stelde en was het pamflet afgedrukt waarin de Unie de Nederlanders opriep tot erkenning van de gewijzigde verhoudingen en tot nationale eendracht en saamhorigheid om op Nederlandse wijze, de traditionele geestelijke vrijheid en verdraagzaamheid eerbiedigend, gestalte te geven aan de toekomst van Nederland.

De Nieuwe Koerier, 5 augustus 1940
Het dagblad De Nieuwe Koerier - Maas en Roerbode, gedrukt in Roermond, was een uitgave van het Provinciaal Limburgsch Dagblad en had een Rooms-katholieke signatuur. Voor mei 1940 was het aantal geschatte abonnees 11.920; eind 1940 was het aantal geschatte abonnees 12.800. 
In de editie van 5 augustus 1940 van De Nieuwe Koerier stond op pagina 5 het artikel Men gelooft..., geschreven door Henri de Greeve pr. Dit artikel was één van de artikelen in De Greeves uit 1939-1940 en 1944 daterende artikelenserie Modern Panopticum, die waarschijnlijk ook in andere kranten is gepubliceerd
De Greeve leidde Men gelooft... in met een opsomming van allerlei kerkelijke publicaties die gericht waren tegen filosofieën en stromingen die zich in de loop der eeuwen tegen het geloof hadden gekeerd en die tal van eenvoudige burgers en arbeiders ongelovig had gemaakt. Het tijdvak waarin Men gelooft... werd geschreven, liet De Greeve duidelijk zien dat de inspanningen van de Kerk om mensen terug te brengen tot het geloof, voor niets waren geweest. Hij constateerde dat geloven gemakkelijk was, dat de mensen in zijn tijd alles geloofden en bereid waren het meest ongelooflijke te geloven. Uit Men gelooft... kan worden opgemaakt dat het gerucht de ronde deed dat de gebeurtenissen in 1940 reeds in de uitgave-1937 van de Enkhuizer Almanak waren voorspeld. De Greeve heeft deze uitgave erop nageplozen en geconstateerd dat er niets van dien aard in had gestaan. Toch geloofden de mensen dit gerucht.
De Greeve verbaasde zich over wat hij de tropische geloofskracht noemde van vaak de meest verstokte ongelovigen. Men geloofde in voorspellingen die elkaar tegenspraken, vernietigden of uitsloten. Dagelijks werd hij geïnterviewd over fenomenen als Nostradamus, de voorspellingen van de Lüneburgerheide of de Odilia-bron. Hij vroeg zich af waarom het zo moeilijk was te geloven in een Katholieke Catechismus, de woorden van Christus en de wijsheid van Evangelie. Misschien, zo sloot hij Men gelooft... af, omdat zij de waarheid bevatten.
De Greeve heeft Hoe zal deze oorlog eindigen? niet met naam en toenaam genoemd, maar Men gelooft... illustreert dat aan geruchten over de voorspellingen van Nostradamus een zekere waarde werd gehecht.[21]

Vertaling-Vreede-1941De vertaling-Vreede-1941
Begin 1941 verscheen bij uitgeverij NV Servire in Den Haag het boek De Profetieën van Nostradamus - Nederlandsche vertaling, voorafgegaan door een levensschets en een inleiding, en van aantekeningen voorzien door Mr. Dr. W.L. Vreede. Dit boek, dat elders op deze website uitvoerig wordt besproken, bevatte een vertaling van de tien centuriën in de kopie-Piobb-1938 van de editie-Amsterdam-1668, aangevuld met een vertaling van de door dr. Christian Wöllner gemaakte Duitse vertaling van het Voorwoord aan César en de Brief aan Henri II, gepubliceerd in Das Mysterium des Nostradamus (Leipzig, 1926). Verder stonden in dit boek een biografie van Nostradamus en een inleiding op de Centuriën.[22]
De vertaling-Vreede-1941 is een a-politiek boek in die zin dat erin geen voorspellingen worden gekoppeld aan wat er in Europa vanaf het begin van de twintigste eeuw tot en met 1940 was gebeurd. In het inleidende hoofdstuk staan echter opmerkingen waarin op Hoe zal deze oorlog eindigen? in bedekte termen kritiek wordt geleverd. De naam Mr. Dr. W.L. Vreede was het vertalerspseudoniem van de Franse leraar mr. dr. Hendrik Houwens Post (Surakarta, 18 september 1904 - Utrecht, 1 september 1986).

            

De besproken kwatrijnen in Hoe zal deze oorlog eindigen? versus Was bringt das Jahr 1940?
Alle kwatrijnen die in Was bringt das Jahr 1940? besproken zijn, zijn ook in Hoe zal deze oorlog eindigen? besproken. De commentaren in Hoe zal deze oorlog eindigen? zijn van gelijke inhoud en strekking als de commentaren in Was bringt das Jahr 1940?. Aan Hoe zal deze oorlog eindigen? zijn, vergeleken met Was bringt das Jahr 1940?, geen kwatrijnen toegevoegd.

De besproken kwatrijnen in Hoe zal deze oorlog eindigen?

Voorwoord bij het verschijnen van een actueele verklaring der voorspellingen van den grooten Franschen Ziener Michel Nostradamus
geen kwatrijnen behandeld 
Verleden, heden en toekomst op wonderbaarlijke wijze voorspeld door den Franschman Michel Nostradamus in zijn "Les vrayes Centuries et Prophéties"
01-35
01-36
01-01
01-02
09-18
09-34
05-57
03-35
01-60
07-13
04-82
01-43
overlijden Henri II
einde Huis Valois
werkwijze Nostradamus
werkwijze Nostradamus
onthoofding Montmorency
aanval op de Tuilerieën, 10 augustus 1792
gebr. De Montgolfier; Napoleon Bonaparte vs. Pius VI
geboorte Napoleon op Corsica
geboorte Napoleon op Corsica
Napoleon: het "geschoren hoofd"; duur Napoleontisch Rijk (verkeerd genummerd als VIII-13)
verwoesting Moskou door Napoleon
oprichting van de Zuil in Vendome
Napoleons terugkeer uit Elba; nederlaag
overlijden Napoleon III in Londen
fatale aanslag op koning Umberto
Eerste Wereldoorlog: duikbotenoorlog
Eerste Wereldoorlog: Engeland blijft ongedeerd
Eerste Wereldoorlog: einde
Volkenbond
korte bestaansduur Volkenbond, opkomst Mussolini (verkeerd genummerd als V-28)
Hoe zal deze oorlog eindigen? Een antwoord op de vele belangrijke vraagstukken, die ons bezighouden gegeven door "Les vrayes Centuries et Prophéties de maistre Michel Nostradamus"
10-100
03-57
02-100
02-83
08-37
02-78
03-32
03-71
08-97
02-85
03-58
10-31
01-99
vanaf 1603 overheerst Engeland voor meer dan 300 jaar
1939: crises in Engeland en Polen
positie neutrale landen
handelsverkeer Engeland geblokkeerd, bombardementen
val van Londen, nieuwe regering in Frankrijk
ondergang Engeland
zeeslag in de Golf van Genua
Engeland zal een nederlaag lijden
zeeslag in de Golf van Genua
Engeland wordt bedreigd door Frankrijk
geboorte en opkomst Hitler
het Heilige Rijk komt naar Duitsland
Molotov - Von Ribbentrop pact
Aanhangsel - verklaringen
geen kwatrijnen behandeld

 

De Meern, 4 maart 2007
T.W.M. van Berkel
Bijgewerkt op 29 juli 2013

 

Noten
De titels, de plaats en het jaar van uitgifte van de publicaties van de in deze noten genoemde auteurs staan in de bibliografie.

  1. Richter, p.72. [tekst

  2. Van Berkel: De Duitse grondtekst van onder andere Hoe zal deze oorlog eindigen?, Nostradamus spådomar om kriget en What will happen in the near future?. [tekst]

  3. Maichle: Die Nostradamus-Propaganda der Nazis, 1939-1942. [tekst]

  4. Maichle: Die Nostradamus-Propaganda der Nazis, 1939-1942; Boelcke-1966, p.304 en Boelcke-1989 (1967), p.28. De vraag is of er na augustus 1940 nog exemplaren zijn gedrukt van deze brochures. [tekst]

  5. Nationaal Archief, dossier 37401-I. Dit kan verklaren waarom Ort in de naoorlogse rechtspleging heeft verklaard dat Hoe zal deze oorlog eindigen? uit juli 1940 dateert en waarom dr. W.H.C. Tenhaeff in zijn boek Oorlogsvoorspellingen (Den Haag, 1948, p.214) schreef dat Hoe zal deze oorlog eindigen? van na de meidagen in 1940 dateerde. [tekst]

  6. "Pasteur", p.46. [tekst]

  7. De bedrijfsgegevens zijn vermeld op www.bibliopolis.nl; de persoonlijke gegevens op http://www.genealogieonline.nl/familieboek-ort. Het portret van Willem Johan Ort is een uitsnede van een foto, oorspronkelijk gepubliceerd op http://www.genealogieonline.nl/familieboek-ort, die voor dit artikel ter beschikking is gesteld door R.G. Ort, auteur en webmaster. [tekst]

  8. Groeneveld, p.79 en 85; Rapport inzake Jan Campert, p.24-27 (http://www.denhaag.nl/pics/hga/pdf/251768_BW_inter.pdf).
    Er zijn dertien titels bekend van publicaties, uitgegeven in 1939/'41 door de Vereenigde Grafische Bedrijven / W.J. Ort: 
    * De ondergang van een imperium - over de "teloorgang" van het Engelse wereldrijk (R.S. Briffault, 1940)
    * De waarheid marcheert... (dr. W.R.V. Picht, 1939 [1e druk] en 1940 [2e en 3e druk])
    * Europa zonder Engeland – de noodzaak van een continentaal gevoel (C. Scarfoglio, 1940)
    * Grote verkondigers van het voortbestaan (K.H.E. de Jong, 1940)
    * Het voorspel tot den grooten strijd: de veldtocht in Noorwegen: wat onze vijanden meldden - en wat werkelijk gebeurde (dr. W.R.V. Picht, 1940)
    * Hoe zal deze oorlog eindigen?... ("J.F. Pasteur", 1940)
    * Hongersnood in Engeland / door Viscount Lymington; een samenvatting en een commentaar door Alan Sinclair Sidgwick (V. Lymington, pseudoniem van Vernon Wallop Earl of Portsmouth, 1940)
    * Kan Engeland den oorlog winnen? De zeeoorlog en de neutralen (baron dr. L.F.W. Staël von Holstein, 1940) 
    * Mobilisatiedagboek 1939: dagboek van een soldaat uit de eerste mobilisatiedagen (J. van Eijk, ca. 1940)
    * Naar corporatieve bedrijfsorganisatie (J. Meijer Azn., Meijer Schwencke's vader, 1941)
    * Oorlog in het Noorden (F. Lützow, 1940)
    * SOS Europa. Een bijdrage tot de schuldvraag van dezen oorlog (B.M. Roelli, 1940)

    * Tsjecho-Slowakije, slachtoffer der westersche mogendheden (E. Moravec, 1940, de derde druk was getiteld Wij zijn verraden - Tsjecho-Slowakije, slachtoffer der westersche mogendheden) [tekst]

  9. Fröhlich, p.344. [tekst]

  10. Van Berkel: Was bringt das Jahr 1940?. [tekst]

  11. Tenhaeff, p.214-215; Van Berkel: Oorlogsvoorspellingen - een onderzoek m.b.t. proscopie in verband met het wereldgebeuren (Den Haag, 1948 [1947]). [tekst]

  12. Van Berkel: Nostradamus De grootste ziener aller tijden (J. Vandervoort, Amsterdam, 1998). [tekst]

  13. Vos, p.25-26. [tekst

  14. Vos, p.85-86. [tekst]

  15. Vos, p.25. [tekst]

  16. Alle kranten zijn ter inzage via http://kranten-historisch.startpagina.nl. [tekst

  17. De Jong, 4-II, p.643-644; Vos, p.80. In de jaren '30 en de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog is Meijer Schwencke actief geweest in het nationaalsocialistische kamp. Onduidelijk is of hij lid is geweest van de NSB. In 1941 werd hij lid van de Nederlandse SS. In 1942 raakte hij met de Duitsers gebrouilleerd wegens malversaties. In 1943 verrichte hij werkzaamheden voor de illegale krant Het Parool. Na de bevrijding van Nederland in 1945 was hij tot aan zijn arrestatie in 1946 werkzaam als inspecteur van het Bureau Nationale Veiligheid, de voorloper van de Binnenlandse Veiligheidsdienst, de huidige AIVD (Groeneveld, p.85). [tekst]  

  18. Vos, p.80. [tekst]

  19. De Jong, 4-II, p.642-644; Vos, p.81-89. [tekst]

  20. Rapport inzake Jan Campert, p.25-26 [tekst]

  21. Henri Theodorus Maria de Greeve SJ is geboren in Amsterdam op 25 december 1892 en overleden in Groesbeek op 14 juni 1974. Hij was een bekend radiospreker en publicist. In 1938 richtte hij de Bond Zonder Naam op, een ideële beweging die zich zonder begrenzing van geloofsovertuiging of levensbeschouwing zou inzetten voor het beoefenen van naastenliefde. Het motto van de Bond Zonder Naam was: Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Hij heeft zich nadrukkelijk tegen het nationaalsocialisme en de NSB gekeerd. Van januari 1941 tot medio 1944 heeft hij gegijzeld gezeten in onder andere Haaren en St. Michielsgestel. Tijdens zijn gevangenschap bleef hij actief. Hij hield voordrachten voor zijn medegegijzelden en schreef hij het toneelstuk Het Vierde Beest, waarin hij de ideologie van het nationaalsocialisme aan de kaak stelde (zie: GREEVE, Henri Theodorus Maria de (1892-1974)). [tekst]

  22. Van Berkel: De Profetieën van Nostradamus en Informatie over prof. mr. dr. Hendrik Houwens Post alias mr. dr. W.L. Vreede. [tekst]

 

© Politischen Archiv Auswärtigen Amt, Berlijn
Ten behoeve van dit artikel zijn fotokopieën bestudeerd van de brochures Que se passera-t-il entre le printemps 1940 et le printemps 1941? (Genève, 1940, aangeduid met "Rossier"-1940b) en haar Servische pendant (Sta nam donosi 1940?, Belgrado, 1940, aangeduid met "Belgrado"). 
De originele documenten bevinden zich in het Politischen Archiv Auswärtigen Amt (ref: PA AA R 66658). 
Voor iedere kopie, druk, vermenigvuldiging of anderssoortige verwerking van delen van de inhoud van deze brochures die zijn gepubliceerd op www.nostradamusresearch.org, is schriftelijke toestemming vereist van het Politischen Archiv Auswärtigen Amt, D-11013 Berlijn.

  

 
top

© T.W.M. van Berkel, De Meern, NL
alle rechten voorbehouden / all rights reserved

top